વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ગયા અઠવાડિયે 2020 પછીનો સૌથી મોટો સાપ્તાહિક ઘટાડો નોંધાયો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ એક અઠવાડિયામાં 16 ડૉલર સસ્તું થઈને 98 ડૉલર પ્રતિ બેરલ પર આવી ગયું છે. આજે તે સામાન્ય ઘટાડા સાથે 97 ડૉલરની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે.
ઑક્ટોબરના અંતમાં તેલની કિંમતો છ મહિનાની ટોચે પહોંચી ગઈ હતી, જ્યાંથી હવે રાહત જોવા મળી રહી છે. બજાર વિશ્લેષકોના મતે, અમેરિકાની મિડટર્મ ચૂંટણીમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની પાર્ટીની હાર બાદ મિડલ ઈસ્ટમાં સૈન્ય સંઘર્ષ વધુ નહીં વધે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. રાજદ્વારી ઉકેલની વધતી આશાઓએ કિંમતોને નીચે લાવવામાં મદદ કરી છે. જોકે, અનિશ્ચિતતા હજુ યથાવત્ છે.
આ સાપ્તાહિક ઘટાડાની સરખામણી 2020માં થયેલા ઘટાડા સાથે કરવામાં આવે તો, 2020માં એક અઠવાડિયામાં ક્રૂડ 24% ઘટ્યું હતું, જ્યારે હાલમાં 16% ઘટાડો નોંધાયો છે.
મિડલ ઈસ્ટની સ્થિતિ હજુ સંપૂર્ણ શાંત થઈ નથી. ફારસની ખાડી અને અન્ય વિસ્તારોમાં છૂટાછવાયા હુમલા ચાલુ છે. યુકે મેરીટાઇમ ટ્રેડ ઑપરેશન્સના જણાવ્યા મુજબ, હોર્મુઝમાંથી પસાર થઈ રહેલા એક ઑઇલ ટેન્કર પર હુમલો થયો છે. યમનના ઈરાન સમર્થિત હૂતી બળવાખોરોએ રિયાધમાં સાઉદી અરામકોની ઓફિસોને નિશાન બનાવી છે. જવાબમાં ઓપેક સભ્ય સાઉદી અરેબિયાની સેનાએ બે મિસાઇલ લોન્ચર્સનો નાશ કર્યો છે.
આવનારા દિવસોમાં ક્રૂડ ઓઇલ માર્કેટના ત્રણ મહત્ત્વપૂર્ણ આંકડા જાહેર થશે: મંગળવારે એનર્જી ઇન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (EIA)નો અહેવાલ, બુધવારે ઓપેકનો માસિક અહેવાલ અને શુક્રવારે ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA)નો અહેવાલ.
ભારત પોતાની કુલ જરૂરિયાતના લગભગ 85% ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરે છે, તેથી તેના ભાવની અસર દેશની અર્થવ્યવસ્થા પર પડે છે. જ્યારે ક્રૂડ મોંઘું થાય છે ત્યારે આયાત બિલ અને ચાલુ ખાતાની ખાધ વધે છે, અને તેલ કંપનીઓ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધારે છે. ડીઝલ મોંઘું થવાથી માલવહન ખર્ચ વધે છે અને રોજિંદા ઉપયોગની ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થાય છે. તેનાથી વિપરીત, ક્રૂડ સસ્તું થાય ત્યારે આયાત સસ્તી થાય છે, વિદેશી હૂંડિયામણની બચત થાય છે અને ઇંધણના ભાવ સ્થિર રહે છે અથવા ઘટે છે, જેનાથી મોંઘવારી નિયંત્રણમાં રહે છે.
ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં તાત્કાલિક ઘટાડો થશે કે નહીં તે સરકારી તેલ કંપનીઓએ અગાઉનું નુકસાન ભરપાઈ કર્યું છે કે નહીં તેના પર નિર્ભર છે. જો બ્રેન્ટ ક્રૂડ લાંબા સમય સુધી 95-98 ડૉલરની રેન્જમાં અથવા તેનાથી નીચે રહે છે, તો રિફાઇનિંગ માર્જિન સુધરશે અને આગામી દિવસોમાં ઇંધણના ભાવમાં પ્રતિ લિટર 2થી 4 રૂપિયા સુધીના ઘટાડાનો માર્ગ મોકળો થઈ શકે છે.