રાજકોટના ઉદ્યોગપતિ અને ગોપાલ સ્નેક્સના સ્થાપક બિપિન હદવાણીની સફળતાની કહાણી શૂન્યથી શરૂ થઈ છે. 12મા ધોરણમાં નાપાસ થયેલા બિપિને 1990માં રાજકોટ આવીને પોતાના કઝીન સાથે ભાગીદારીમાં ચાર વર્ષ ધંધો કર્યો. પછી એ ધંધો કઝીનને સોંપીને 1994માં ગોપાલ બ્રાન્ડની શરૂઆત કરી.
તે વખતે તેમની પાસે એક પણ પૈસો નહોતો. બધું ઉધાર લીધું, જાતે માલ બનાવ્યો અને નવું માર્કેટ ઊભું કર્યું. આજે ઉધાર લઈને શરૂ કરેલી ગોપાલ સ્નેક્સનું માર્કેટ કેપ 3,000 કરોડ રૂપિયા છે અને બિપિન હદવાણીની નેટવર્થ 1,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે.
કંપની હાલ અમેરિકા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, બ્રિટન, કેનેડા સહિત 10 દેશોમાં 80થી વધુ પ્રોડક્ટની નિકાસ કરે છે અને 250 જેટલા એસકેયુ (સ્ટોક કીપિંગ યુનિટ) ધરાવે છે.
ધનતેરસ અને દિવાળી પર લક્ષ્મી પૂજનનું વિશેષ મહત્વ હોય છે. આ અવસરે ભાસ્કરની શ્રેણી 'સંપત્તિનું સિક્રેટ'ના બીજા એપિસોડમાં બિપિન હદવાણી સાથેની વાતચીત રજૂ થઈ છે.
પોતાના જીવનના અનુભવના આધારે હદવાણી કહે છે કે જીવનની સફરમાં તેમણે સતત સંઘર્ષ કર્યો છે. તેમની સલાહ છે કે સતત પરિશ્રમથી જે સંપત્તિ મળે એ જ સાચું સુખ આપે છે. કઠોર પરિશ્રમનો બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી.
તેમના મતે સફળતા અને સંપત્તિ એકબીજાના પૂરક છે, પણ દરેક વ્યક્તિના પોતાના માપદંડ અલગ હોય છે. જેમાં માણસને સંતોષ મળે એ જ સાચી સફળતા ગણાય.
શોર્ટકટની સંપત્તિ પર ચેતવણી
લક્ષ્મી અંગે પૂછતાં હદવાણી કહે છે કે લોકો પૈસાને લક્ષ્મી કહે છે, જ્યારે કેટલાક ઘરમાં દીકરીના જન્મને પણ લક્ષ્મી આગમન માને છે. સંપત્તિ જીવન જીવવા માટે જરૂરી છે, પણ એ સાચા રસ્તેથી મળવી જોઈએ.
'શોર્ટકટથી મળેલી સંપત્તિ આપણને ક્યારેય સુખેથી જીવવા દેતી નથી. કાયદેસર રીતે જે સંપત્તિ આપણો હક બને એ જ મેળવવી જોઈએ,' એમ તેમણે જણાવ્યું.
ધંધા અંગેનો ગુરુમંત્ર આપતાં તેમણે કહ્યું કે સાચા દિલથી વેપાર કે નોકરીમાં મહેનત કરો. એ રસ્તે આવેલું ધન જ કામ લાગે છે અને શાંતિથી જીવવાની મજા આપે છે.
સફળતાનું માપ દરેક માટે અલગ
મુકેશ અંબાણી સફળ છે, પણ નાનો ઉદ્યોગકાર પોતાનો ધંધો વ્યવસ્થિત ચલાવતો હોય તો એ પણ સફળ ગણાય, એમ હદવાણી કહે છે. સફળતા પચાવવા માટે કુદરતની કૃપા જરૂરી છે. જે મળ્યું છે એ આપણી હોશિયારીથી નહીં, કુદરતની કૃપાથી મળ્યું છે એમ સમજીએ તો સફળતા પચી જાય છે.
તેમની કંપની શૂન્યમાંથી ઊભી થઈ છે, એટલે લક્ષ્મીની કૃપા પહેલેથી ઉત્તરોત્તર વધતી ગઈ છે. શરૂઆતમાં કંઈ નહોતું, એટલે આજે જે મળ્યું છે એ ભગવાનની કૃપા છે એમ તેમને લાગે છે. લક્ષ્મી દરેકને એના કર્મ પ્રમાણે મળે છે.
'પત્ની ઘરની લકી લક્ષ્મી છે'
ગોપાલ બ્રાન્ડની શરૂઆત વખતે પૈસા શૂન્ય હતા. બધું ઉધાર લાવીને, જાતે બનાવીને અને પેકિંગ કરીને શરૂઆત કરી. આજે ભગવાનની કૃપાથી ધંધો ઘણો મોટો થઈ ગયો છે અને એનાથી ઘણો સંતોષ છે.
ઘરની લકી લક્ષ્મી અંગે તેમણે કહ્યું કે એ તેમનાં પત્ની છે, જે ધંધામાં સાથે છે. ઉપરાંત પુત્રના ઘરમાં પુત્રવધૂ શિવાંગી આવ્યા પછી વધુ બરકત આવી હોવાનું તેમને લાગે છે.
આજે તેમની પાસે પાંચથી સાત કાર છે, જેમાં બે બીએમડબલ્યુ, બે ઇનોવા, એક ઓડી, ફોર્ચ્યુનર, બ્રિઓ અને ટાઇગુનનો સમાવેશ થાય છે. ઘરેણાં-હીરા અંગે પૂછતાં તેમણે કહ્યું કે એ બહેનોનો વિષય છે. તેમને ઘરેણાંનો કોઈ શોખ નથી અને તેઓ એક પણ ઘરેણું પહેરતા નથી.
લોકોને પરિવાર માનવાની વિચારસરણી
સંઘર્ષના સમયમાં લક્ષ્મી મેળવવા ખાસ પ્રયત્ન કર્યા હતા કે નહીં તેવા સવાલના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે એવા કોઈ ખાસ પ્રયત્નો કર્યા નથી. બીજાનું ભલું ઇચ્છીએ તો લક્ષ્મી પ્રસન્ન થાય છે એવું તેમને લાગે છે.
કંપનીમાં જે લોકો કામ કરે છે તેમને તેમણે હંમેશા પરિવાર તરીકે ગણ્યા છે. એટલે કદી એવું નથી લાગ્યું કે માણસોની અછત છે. પૈસા અંગે ઝેન-ઝેડ વયજૂથ શું વિચારે છે તે પૂછતાં તેમણે કહ્યું કે તેમણે પોતે પૈસા વિશે કદી કંઈ વિચાર્યું નથી.