નવી દિલ્હી: ભારતી એન્ટરપ્રાઇઝિસના ચેરમેન સુનીલ ભારતી મિત્તલે કહ્યું છે કે સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા માટેની મંજૂરીની કતારમાં તેમની કંપની ઇલોન મસ્કની સ્ટારલિંક કરતાં ઘણી આગળ છે. તેમણે જણાવ્યું કે કંપનીએ પાંચ વર્ષ પહેલાં જ જરૂરી મંજૂરીઓ માટે અરજી કરી દીધી હતી અને સેટેલાઇટ્સ પણ તૈયાર છે. સરકારની તમામ મંજૂરીઓ મળતાં જ સેવાઓ શરૂ કરી દેવામાં આવશે. તેમણે આ વાત બ્લૂમબર્ગ ન્યૂ ઇકોનોમી ફોરમમાં કહી.
મસ્કનો આરોપ છે કે સ્ટારલિંકને ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓએ રોકી રાખી છે. તેમણે X પર પોસ્ટ કરીને કહ્યું હતું કે તેમની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાઓને ભારતીય બજારમાં પ્રવેશતા કેટલાક ઓલિગાર્ક એટલે કે ઉદ્યોગપતિઓએ રોકી રાખી છે. મસ્કે જણાવ્યું હતું કે ભારતના ટેલિકોમ અબજોપતિઓ સામાન્ય લોકો પર પોતાનો એકાધિકાર અને પકડ જાળવી રાખવા માગે છે.
સુનીલ મિત્તલે જણાવ્યું કે ભારતીનું ગ્રાઉન્ડ નેટવર્ક છેલ્લા 3 વર્ષથી સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. કંપનીના સેટેલાઇટ્સ છેલ્લા 5 વર્ષથી તૈનાત છે. સરકાર તરફથી તમામ જરૂરી મંજૂરીઓ મળતાની સાથે જ ભારતી દેશભરમાં પોતાની સર્વિસિસ શરૂ કરવા માટે તરત તૈયાર છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતમાં સેટેલાઇટ કનેક્ટિવિટી માટેની તૈયારીઓ અદ્યતન સ્તરે છે. મંજૂરી મળ્યા બાદ ભારતી પોતાની સર્વિસિસનો વિસ્તાર એવા દૂરના વિસ્તારો સુધી પણ કરી શકે છે, જ્યાં મોબાઇલ નેટવર્ક પહોંચી શકતું નથી.
આ સાથે જ તેમણે ડિજિટલ ગુડ્સ અને ટેલિકોમ સર્વિસિસ પરનો કર ઘટાડવાની માંગ કરી, જેથી ડિજિટલ ટેક્નોલોજી દેશના આર્થિક વિકાસમાં મદદ કરી શકે. તેમણે કહ્યું કે અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવામાં ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હોય છે.
સુનીલ મિત્તલે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અંગે વહેલી તકે નિયમો અને નીતિઓ બનાવવાની વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે AIની ગતિ એટલી ઝડપી છે કે સરકારો તેની ગતિ પ્રમાણે નિયમો તૈયાર કરી શકતી નથી. ભારત પણ AIના ઉપયોગ અને સુરક્ષા માટે એક કન્સલ્ટેશન પેપર તૈયાર કરી રહ્યું છે.
મિત્તલે કહ્યું કે AI એજન્ટ્સ પોતાના નિર્ધારિત નિયંત્રણની બહાર જઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું કે ટેક્નોલોજીના સ્થાપકો તરફથી એવા સમાચાર મળી રહ્યા છે કે તેમને ભય છે કે તેમના એજન્ટ્સ બેકાબૂ થઈ શકે છે. આ ચેતવણીને કોઈ પણ દેશ હળવાશથી લઈ શકે નહીં. શું આપણે કોઈ અકસ્માત થયા પછી જાગીશું કે પહેલેથી જ પગલાં લઈશું? તેમણે નીતિ ઘડનારાઓને અપીલ કરી છે કે એવા નિયમો બનાવવામાં આવે, જે સુરક્ષા પણ આપે અને નવીનતાને પણ ન અટકાવે.
ઇલોન મસ્ક છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ભારતમાં સ્ટારલિંકના લોન્ચિંગમાં થઈ રહેલા વિલંબને લઈને નારાજગી વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. આ વિલંબ માટે તેઓ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણીને જવાબદાર ગણાવી રહ્યા છે અને તેમના વિરુદ્ધ સતત સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરી રહ્યા છે. તાજેતરમાં મસ્કે પોતાની એક પોસ્ટમાં મુકેશ અંબાણી પર કટાક્ષ કરતાં તેમને 'પ્રાઇમ મિનિસ્ટર અંબાણી' લખ્યું હતું. આ પોસ્ટમાં તેમણે અંબાણીને ભારતના વાસ્તવિક બોસ ગણાવ્યા હતા. તેમનો તર્ક હતો કે સ્ટારલિંક ભારતના ઇન્ટરનેટ વિનાના વિસ્તારોમાં કનેક્ટિવિટી પહોંચાડી શકે છે. તેનાથી દૂરના વંચિત બાળકોને શિક્ષણ અને નાના વેપારીઓને વૈશ્વિક બજાર સુધી પહોંચ મળશે.
'ઇન્ડિયા મોબાઇલ કોંગ્રેસ 2026'માં કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ સરકારનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું. તેમણે કહ્યું કે ભારતમાં કોઈપણ ક્ષેત્રમાં મોનોપોલીને મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. તેમણે જણાવ્યું કે દેશમાં ત્રણ સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ કંપનીઓને લાઇસન્સ મળી ચૂક્યાં છે: 1. રિલાયન્સ જિયો સેટકૉમ, 2. ભારતી એરટેલ સમર્થિત યૂટેલસેટ વનવેબ, 3. ઇલોન મસ્કની સ્ટારલિંક. જોકે, સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે લાઇસન્સ મેળવનારી આ તમામ કંપનીઓની સુરક્ષા મંજૂરી હજુ બાકી છે. આ ઉપરાંત સેટેલાઇટ સ્પેક્ટ્રમ માટેનું પ્રાઇસિંગ ફ્રેમવર્ક પણ નક્કી કરવામાં આવી રહ્યું છે. તમામ જરૂરી શરતો પૂર્ણ થયા બાદ જ ભારતમાં આ સેવાઓ શરૂ થઈ શકશે.
રોઇટર્સ અનુસાર, ઇલોન મસ્કની સ્ટારલિંક 2022થી કમર્શિયલ લાઇસન્સની રાહ જોઈ રહી હતી. જૂન 2025માં કંપનીને ભારતના ટેલિકોમ મંત્રાલય તરફથી લોન્ચ કરવાની મંજૂરી મળી હતી. તેના પછીના મહિને એટલે કે જુલાઈ 2025માં ઇન્ડિયન નેશનલ સ્પેસ પ્રમોશન એન્ડ ઑથોરાઇઝેશન સેન્ટર (IN-SPACe) તરફથી પણ મંજૂરી મળી હતી. હાલમાં સુરક્ષા મંજૂરી અને સ્પેક્ટ્રમ પ્રાઇસિંગની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.