નવી દિલ્હી: દેશભરમાં આ અઠવાડિયે રવિવારે પણ બેંકો ખુલ્લી રહેશે. નાણાં મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)એ 27 સપ્ટેમ્બર, રવિવારે દેશની તમામ બેંક શાખાઓ, કચેરીઓ, ATM સાથે જોડાયેલી શાખાઓ અને કરન્સી ચેસ્ટ સહિત તમામ સેવાઓ પૂરી રીતે ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી છે.
આ નિર્ણય યુનાઇટેડ ફોરમ ઓફ બેંક યુનિયન્સ (UFBU) દ્વારા 28થી 30 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન જાહેર કરાયેલી ત્રણ દિવસીય દેશવ્યાપી બેંક હડતાળને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે.
હડતાળ પહેલાં 26 સપ્ટેમ્બર (શનિવાર) અને 27 સપ્ટેમ્બર (રવિવાર) રજા હતા. એટલે કે સતત પાંચ દિવસ બેંકિંગ સેવાઓ ઠપ થવાનો ભય હતો. લોકોની બેંકિંગ જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે આ પગલું ભર્યું છે.
નાણાં મંત્રાલયે કહ્યું કે લોકોની જરૂરી બેંકિંગ સેવાઓ પર લાંબા સમય સુધી અસર ન પડે તે માટે તમામ સરકારી બેંકો અને પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકો રવિવાર, 27 સપ્ટેમ્બરે સામાન્ય દિવસની જેમ કામ કરશે.
RBIએ તમામ શાખાઓ, કચેરીઓ, ATM સાથે જોડાયેલી શાખાઓ અને કરન્સી ચેસ્ટને તે દિવસે પૂરી રીતે કાર્યરત રાખવાની મંજૂરી આપી છે.
સરકારે બેંક યુનિયનોને હડતાળ મુલતવી રાખવાની અપીલ કરી છે. સરકાર અને બેંક મેનેજમેન્ટે કહ્યું કે ગ્રાહકોને સુવિધા આપવી એ પ્રાથમિકતા છે. સાથે જ જરૂરી બેંકિંગ સેવાઓ કોઈ અડચણ વિના ચાલુ રહે તે માટે પણ પગલાં લેવામાં આવ્યાં છે.
એક દિવસ પહેલાં UFBUએ કહ્યું હતું કે તે હડતાળ ટાળવાના મૂડમાં નથી. દેશભરના બેંક કર્મચારીઓ 28, 29 અને 30 સપ્ટેમ્બરે ત્રણ દિવસની રાષ્ટ્રવ્યાપી હડતાળ કરશે.
22 સપ્ટેમ્બરે ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિયેશન (IBA) અને નાણાં મંત્રાલયના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ (DFS) સાથે યોજાયેલી સમાધાન બેઠક નિષ્ફળ ગઈ, ત્યારબાદ યુનિયનોએ આ નિર્ણય લીધો.
બેંક યુનિયનો લાંબા સમયથી અઠવાડિયામાં પાંચ દિવસ કામ (5-ડે વર્કિંગ)ની માંગ કરી રહ્યા છે. યુનિયનોનું કહેવું છે કે માર્ચ 2024માં બાઈલેટરલ વેજ રિવિઝન એગ્રીમેન્ટ હેઠળ પાંચ દિવસની બેંકિંગ પર સહમતી થઈ હતી અને હસ્તાક્ષર પણ થયા હતા, પરંતુ સરકારે હજુ સુધી તેનો અમલ કર્યો નથી.
અગાઉ યુનિયનોએ 11 સપ્ટેમ્બરે એક દિવસની હડતાળ કરી હતી અને માંગ સ્વીકારવામાં નહીં આવે તો 26 ઓક્ટોબરથી અનિશ્ચિતકાલીન હડતાળની ચેતવણી પણ આપી છે.
નવી દિલ્હીમાં ડેપ્યુટી ચીફ લેબર કમિશનરની મધ્યસ્થીમાં યોજાયેલી બેઠકમાં IBA અને DFSના પ્રતિનિધિઓએ યુનિયનોને હડતાળ પાછી ખેંચવાની અપીલ કરી હતી. અધિકારીઓનો તર્ક હતો કે પાંચ દિવસની બેંકિંગનો મામલો સરકારના વિચારાધીન છે અને અનેક પક્ષો સાથે ચર્ચા ચાલી રહી છે. નાણાં મંત્રાલયે પણ કર્મચારીઓને હડતાળ ન કરવાની અપીલ કરી હતી.
જોકે, UFBUએ કહ્યું કે જ્યાં સુધી પાંચ દિવસની બેંકિંગ માટે કોઈ નક્કર પગલું નહીં લેવાય, ત્યાં સુધી હડતાળ પાછી ખેંચવામાં નહીં આવે. સંગઠને X પર પોસ્ટ કરીને તેના સભ્યોને કહ્યું કે કોઈ હકારાત્મક જવાબ મળ્યો નથી. “આ શાંતિથી બેસી રહેવાનો સમય નથી, પરંતુ એકજૂટ રહેવાનો સમય છે. ત્રણ દિવસ, એક માંગ અને એક એકજૂટ શક્તિ! તેને ઐતિહાસિક રીતે સફળ બનાવો. હવે નહીં તો ક્યારેય નહીં!”
હડતાળ 28, 29 અને 30 સપ્ટેમ્બર (સોમવારથી બુધવાર)ના રોજ પ્રસ્તાવિત છે. તે પહેલાં 26 સપ્ટેમ્બરે મહિનાનો ચોથો શનિવાર હોવાથી રજા છે. હવે RBIની મંજૂરી બાદ 27 સપ્ટેમ્બર, રવિવારે તમામ સરકારી બેંકો ખુલ્લી રહેશે.
આવી સ્થિતિમાં જો હડતાળ પડે છે, તો ગ્રાહકોને ચાર દિવસ સુધી બેંક શાખાઓ સાથે સંબંધિત કામકાજમાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી શકે છે. SBI અને PNB સહિત અનેક અગ્રણી બેંકોએ ગ્રાહકોને સલાહ આપી છે કે તેઓ પોતાના જરૂરી કામ સમયસર પૂર્ણ કરી લે.
બેંકોએ ગ્રાહકોને ATM, ઓટોમેટેડ ડિપોઝિટ એન્ડ વિથડ્રૉલ મશીન, ઇન્ટરનેટ બેંકિંગ, મોબાઇલ બેંકિંગ, YONO અને UPI જેવા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા જણાવ્યું છે. જોકે, ચેક ક્લિયરન્સ, રોકડ જમા કરાવવા અને ભૌતિક દસ્તાવેજીકરણ સાથે સંબંધિત કામોમાં વિલંબ થવો નિશ્ચિત છે.
પાંચ દિવસીય બેંકિંગની માંગ શું છે? હાલમાં બેંકોમાં દર મહિનાના પહેલા, ત્રીજા અને પાંચમા શનિવારે કામકાજ થાય છે, જ્યારે બીજા અને ચોથા શનિવારે રજા રહે છે. કર્મચારીઓની માંગ છે કે તમામ શનિવારે રજા મળે અને અઠવાડિયામાં પાંચ દિવસ જ કામ થાય.