દેશભરમાં જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોના કર્મચારીઓ 28થી 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ત્રણ દિવસની દેશવ્યાપી હડતાળ પર ઉતરવાના છે. યુનાઈટેડ ફોરમ ઓફ બેંક યુનિયન્સ (UFBU)એ આ નિર્ણય લીધો છે, કારણ કે સરકારે તેમની મુખ્ય માંગ – પાંચ દિવસનું બેંકિંગ સપ્તાહ – સ્વીકારી નથી.
આ પહેલા 11 સપ્ટેમ્બરે એક દિવસીય હડતાળ યોજાઈ હતી. તેના બે અઠવાડિયા બાદ આ મોટું પગલું લેવામાં આવ્યું છે. UFBUએ ચેતવણી આપી છે કે જો માંગણીઓ નહીં માનવામાં આવે તો 26 ઓક્ટોબરથી અનિશ્ચિત સમય માટે હડતાળ શરૂ કરી શકાય છે.
બેંક યુનિયનોની બે મુખ્ય માંગણીઓ છે: (1) તમામ શનિવારે બેંકો બંધ રાખીને પાંચ દિવસનું સપ્તાહ લાગુ કરવું, અને (2) પરફોર્મન્સ લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજના પાછી ખેંચવી. સરકારે હાલ PLI યોજના પર રોક લગાવી છે, પણ પાંચ દિવસના સપ્તાહ અંગે કોઈ સ્પષ્ટ મંજૂરી આપી નથી. હાલમાં બેંકો મહિનાના બીજા અને ચોથા શનિવારે બંધ રહે છે, પરંતુ યુનિયનો દરેક શનિવારે રજા માંગે છે.
સોમવારે જાહેર નિવેદનમાં સરકારે જણાવ્યું કે યુનિયનો સાથે અનેક બેઠકો થઈ છે અને કર્મચારીઓને હડતાળ ન કરવા અપીલ કરી છે. સરકારના મતે આ હડતાળ 30 સપ્ટેમ્બરે પૂરી થશે, જે દિવસે બેંકોનું અર્ધવાર્ષિક ક્લોઝિંગ હોય છે. સરકારે ચેતવણી આપી છે કે આનાથી પાંચ દિવસ સુધી ભૌતિક બેંકિંગ સેવાઓ ખોરવાઈ શકે છે, જેની અસર ગ્રાહકો, વ્યવસાયો, સરકારી વ્યવહારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય બેંકિંગ પર પડી શકે છે.
પાંચ દિવસના કામકાજના સપ્તાહની માંગ નવી નથી. 2024માં ઈન્ડિયન બેંકર્સ એસોસિએશન (IBA) અને અન્ય યુનિયનો વચ્ચે શનિવારની ખોવાયેલી કામકાજના બદલે અઠવાડિયાના બાકીના દિવસોમાં કામકાજના કલાકો વધારવા પર સહમતિ સધાઈ હતી અને પ્રસ્તાવ મંજૂરી માટે સરકારને મોકલ્યો હતો, જે હજુ પેન્ડિંગ છે.
છેલ્લા 18 મહિનામાં ભરતી, પેન્શન અને કામકાજની સ્થિતિ જેવા મુદ્દાઓ પર બેંકો ઘણી વખત હડતાળ પર ઉતરી ચૂકી છે. આ મુદ્દો એક દાયકા કરતાં વધુ જૂનો છે, કારણ કે 2015માં સરકારે બીજા અને ચોથા શનિવારે રજા જાહેર કરી હતી, ત્યારથી કર્મચારીઓ બાકીના શનિવારો પણ બંધ રાખવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
બીજી તરફ, સરકારે છેલ્લા દાયકામાં કર્મચારીઓ માટે પગાર સુધારણા, વધુ ભરતી, પ્રમોશન પોલિસીમાં ફેરફાર અને પેન્શન લાભો જેવા પગલાંઓની યાદી રજૂ કરી છે.