દેશભરમાં 28થી 30 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન બેંક કર્મચારીઓની પ્રસ્તાવિત ત્રણ દિવસીય રાષ્ટ્રવ્યાપી હડતાળને ધ્યાનમાં રાખીને નાણાં મંત્રાલયે મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)એ 27 સપ્ટેમ્બર (રવિવાર)ના રોજ દેશની તમામ બેંક શાખાઓ, કચેરીઓ, ATM-લિંક શાખાઓ અને કરન્સી ચેસ્ટને સંપૂર્ણપણે કાર્યરત રાખવાની મંજૂરી આપી છે.
હડતાળના ઠીક પહેલાં 26 સપ્ટેમ્બર (શનિવાર) અને 27 સપ્ટેમ્બર (રવિવાર)ના રોજ સપ્તાહાંતની રજાઓ આવી રહી હતી. આવી સ્થિતિમાં સતત પાંચ દિવસ સુધી બેંકિંગ સેવાઓ ખોરવાઈ જવાનો ખતરો ઊભો થયો હતો. સરકારે નાગરિકોની બેંકિંગ જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લીધો છે.
નાણાં મંત્રાલયે જણાવ્યું કે જનતાની આવશ્યક બેંકિંગ જરૂરિયાતો પર લાંબા સમય સુધી અસર ન પડે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ સરકારી બેંકો અને પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકો રવિવાર, 27 સપ્ટેમ્બરે સામાન્ય રીતે કામ કરશે. રિઝર્વ બેંકે તમામ શાખાઓ, કચેરીઓ, એટીએમ-લિન્ક્ડ શાખાઓ અને કરન્સી ચેસ્ટ્સને આ દિવસે સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત રાખવાની મંજૂરી આપી છે.
સરકારે કહ્યું કે બેંક ગ્રાહકોને સુવિધા આપવી અમારી પ્રાથમિકતા છે. સરકાર અને બેંક મેનેજમેન્ટે બેંક યુનિયનોને પ્રસ્તાવિત હડતાળ મુલતવી રાખવાની અપીલ કરી છે. આ સાથે જ જરૂરી બેંકિંગ સેવાઓ કોઈપણ વિક્ષેપ વિના ચાલુ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે પણ પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.
એક દિવસ અગાઉ UFBUએ કહ્યું હતું કે તે હડતાળ ટાળવાના મૂડમાં નથી. દેશભરના બેંક કર્મચારીઓ 28, 29 અને 30 સપ્ટેમ્બરે 3 દિવસની રાષ્ટ્રવ્યાપી હડતાળ કરશે. 22 સપ્ટેમ્બરે ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિયેશન (IBA) અને નાણાં મંત્રાલયના ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ (DFS) સાથે યોજાયેલી સમાધાન બેઠક નિષ્ફળ રહી, ત્યારબાદ યુનિયનોએ આ નિર્ણય લીધો.
બેંક યુનિયનો લાંબા સમયથી અઠવાડિયામાં 5 દિવસ કામ એટલે કે 5-ડે વર્કિંગની માંગ કરી રહી છે. યુનિયનોનું કહેવું છે કે માર્ચ 2024માં બાઈલેટરલ વેજ રિવિઝન એગ્રીમેન્ટ હેઠળ 5-ડે બેંકિંગ પર સહમતી બની હતી અને તેના પર હસ્તાક્ષર પણ થયા હતા, પરંતુ સરકારે હજુ સુધી તેનો અમલ કર્યો નથી. આ પહેલાં યુનિયનોએ 11 સપ્ટેમ્બરે 1 દિવસની હડતાળ કરી હતી અને માંગ સ્વીકારવામાં નહીં આવે તો 26 ઑક્ટોબરથી અનિશ્ચિતકાલીન હડતાળ કરવાની ચેતવણી પણ આપી છે.
નવી દિલ્હીમાં ડેપ્યુટી ચીફ લેબર કમિશનરની મધ્યસ્થીમાં યોજાયેલી બેઠકમાં IBA અને DFSના પ્રતિનિધિઓએ યુનિયનોને હડતાળ પાછી ખેંચવાની અપીલ કરી હતી. અધિકારીઓનો તર્ક હતો કે 5-ડે બેંકિંગનો મામલો સરકારના વિચારાધીન છે અને અનેક પક્ષો સાથે ચર્ચા ચાલી રહી છે. નાણા મંત્રાલયે પણ કર્મચારીઓને હડતાળ ન કરવાની અપીલ કરી હતી. જોકે, UFBUએ કહ્યું કે જ્યાં સુધી 5-ડે બેંકિંગને લઈને કોઈ નક્કર પગલું લેવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી હડતાળ પાછી ખેંચવામાં નહીં આવે.
સંગઠને X પર પોસ્ટ કરીને પોતાના સભ્યોને કહ્યું કે કોઈ હકારાત્મક જવાબ મળ્યો નથી. આ શાંતિથી બેસી રહેવાનો સમય નથી, પરંતુ એકજૂટ રહેવાનો સમય છે. 3 દિવસ, એક માંગ અને એક એકજૂટ શક્તિ! તેને ઐતિહાસિક રીતે સફળ બનાવો. હવે નહીં તો ક્યારેય નહીં!
હડતાળ 28, 29 અને 30 સપ્ટેમ્બર (સોમવારથી બુધવાર)ના રોજ પ્રસ્તાવિત છે. તે પહેલાં 26 સપ્ટેમ્બરે મહિનાનો ચોથો શનિવાર હોવાથી રજા છે. હવે RBIની મંજૂરી બાદ 27 સપ્ટેમ્બર, રવિવારના દિવસે તમામ સરકારી બેંકો ખુલ્લી રહેશે. આવી સ્થિતિમાં જો હડતાળ પડે છે, તો ગ્રાહકોને 4 દિવસ સુધી બેંક શાખાઓ સાથે સંબંધિત કામકાજમાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. SBI અને PNB સહિત અનેક અગ્રણી બેંકોએ ગ્રાહકોને સલાહ આપી છે કે તેઓ પોતાના જરૂરી કામ સમયસર પૂર્ણ કરી લે.
બેંકોએ ગ્રાહકોને ATM, ઓટોમેટેડ ડિપોઝિટ એન્ડ વિથડ્રૉલ મશીન, ઇન્ટરનેટ બેંકિંગ, મોબાઇલ બેંકિંગ, YONO અને UPI જેવા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા જણાવ્યું છે. જોકે, ચેક ક્લિયરન્સ, રોકડ જમા કરાવવા અને ભૌતિક દસ્તાવેજીકરણ સાથે સંબંધિત કામોમાં વિલંબ થવો નિશ્ચિત છે.
હાલમાં બેંકોમાં દર મહીનાના પહેલા, ત્રીજા અને પાંચમા શનિવારે કામકાજ થાય છે, જ્યારે બીજા અને ચોથા શનિવારે રજા રહે છે. કર્મચારીઓ 5-દિવસીય કાર્યસપ્તાહની માંગ કરી રહ્યા છે.