દેશભરની સરકારી અને કેટલીક ખાનગી બેંકો આજે શુક્રવારથી બે દિવસ બંધ રહેશે. બેંક કર્મચારીઓની સંયુક્ત ફોરમ યુનાઈટેડ ફોરમ ઓફ બેંક યુનિયન્સ (UFBU)એ 5-દિવસીય કાર્યસપ્તાહની માગને લઈને શુક્રવારે એક દિવસીય હડતાળની જાહેરાત કરી છે. ત્યારબાદ 12 સપ્ટેમ્બરે મહિનાનો બીજો શનિવાર અને 13 સપ્ટેમ્બરે રવિવાર હોવાથી શાખાઓ બંધ રહેશે. જો સરકાર અને બેંક મેનેજમેન્ટ માગ નહીં માને તો 26 ઓક્ટોબરથી અનિશ્ચિતકાલીન હડતાળ શરૂ થઈ શકે છે.
બેંકોએ ગ્રાહકોને જણાવ્યું છે કે હડતાળને કારણે શાખા સ્તરની સેવાઓ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. જોકે UPI, મોબાઇલ બેંકિંગ અને ATM જેવી ડિજિટલ સેવાઓ ચાલુ રહેશે.
5-દિવસીય બેંકિંગની માગ શું છે?
UFBUના જણાવ્યા અનુસાર 8 માર્ચ 2024ના રોજ ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન (IBA) સાથે 12મા દ્વિપક્ષીય કરાર અને 9મા સંયુક્ત નોટ પર હસ્તાક્ષર થયા હતા. તેમાં 5-દિવસીય બેંકિંગ લાગુ કરવા સહમતિ બની હતી. આ અંતર્ગત કર્મચારીઓ સોમવારથી શુક્રવાર સુધી દરરોજ 40 મિનિટ વધુ કામ કરશે. IBAએ આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપીને કેન્દ્ર સરકાર પાસે મોકલ્યો હતો, પરંતુ બે વર્ષથી વધુ સમય વીતી ગયા પછી પણ નાણા મંત્રાલય તરફથી મંજૂરી મળી નથી.
હાલમાં બેંકોમાં મહિનાના બીજા અને ચોથા શનિવારે રજા રહે છે. નવો પ્રસ્તાવ લાગુ થાય તો દર શનિવારે રજા રહેશે અને સોમવારથી શુક્રવાર સુધી કામકાજનો સમય દરરોજ 40 મિનિટ વધશે.
નવી PLI સ્કીમ પર વિવાદ
યુનિયનોએ નાણા મંત્રાલયના નાણાકીય સેવાઓ વિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલી નવી PLI (પર્ફોર્મન્સ લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ) ગાઈડલાઈન્સનો વિરોધ કર્યો છે. યુનિયનોનો આરોપ છે કે આ સ્કીમ ભેદભાવપૂર્ણ છે:
સ્કેલ IV અને તેથી ઉપરના અધિકારીઓને વ્યક્તિગત પ્રદર્શનના આધારે 365 દિવસ સુધીના બેઝિક પે જેટલું PLI મળશે, જ્યારે વર્કમેન અને સ્કેલ I થી IIIના કર્મચારીઓને વધુમાં વધુ માત્ર 15 દિવસનો બેઝિક પે + DA જ મળશે.
UFBU દલીલ કરે છે કે PLI સંપૂર્ણપણે બેંકના એકંદર પ્રદર્શન પર આધારિત હોવું જોઈએ અને સ્કેલ VII સુધીના તમામ કર્મચારીઓને સમાન દિવસોનું પ્રોત્સાહન મળવું જોઈએ. આ નવો નિયમ IBA અને યુનિયનો વચ્ચે થયેલા કરારનું ઉલ્લંઘન છે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટ અને શ્રમ આયુક્ત સમક્ષ મામલો
PLI સ્કીમને લઈને વિવાદ હવે મુખ્ય શ્રમ આયુક્ત સમક્ષ સમાધાન પ્રક્રિયા હેઠળ પેન્ડિંગ છે. આ ઉપરાંત, આ મામલાને દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં પણ પડકારવામાં આવ્યો છે. યુનિયનોએ દ્વિપક્ષીય વાતચીત દ્વારા ઇન્સેન્ટિવ સ્કીમમાં સુધારો કરવાની માગ કરી છે.
પેન્શન અપડેશન અને OPSની માગ
હડતાળના મુખ્ય કારણો ઉપરાંત, બેંક યુનિયનોએ ઘણી જૂની માગણીઓ પણ ફરી ઉઠાવી છે:
તમામ પેન્શનરો માટે પેન્શન અપડેશન અને સુધારણા; તમામ નિવૃત્ત કર્મચારીઓ માટે એક સમાન મોંઘવારી ભથ્થાનું ફોર્મ્યુલા; NPS હેઠળ આવતા કર્મચારીઓને જૂની પેન્શન યોજનામાં સ્વિચ કરવાનો વિકલ્પ.