દેશભરની સરકારી અને ખાનગી બેંકો 28 થી 30 સપ્ટેમ્બર સુધી સળંગ ત્રણ દિવસ રાષ્ટ્રવ્યાપી હડતાળ પર જઈ રહી છે. આ હડતાળને કારણે બેંકિંગ સેવાઓ પર અસર પડવાની શક્યતા છે. પરંતુ ગ્રાહકોને રોકડની તકલીફ ન પડે અને આર્થિક નુકસાન ન થાય તે માટે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. બેંકોએ જાહેર કર્યું છે કે હડતાળના આ ત્રણ દિવસ દરમિયાન તમામ ATM ચાર્જ સંપૂર્ણપણે માફ રહેશે.
ગ્રાહકોને શું મળશે રાહત?
સામાન્ય દિવસોમાં ગ્રાહકોને મફત ATM વ્યવહારોની એક ચોક્કસ મર્યાદા મળે છે. પરંતુ પબ્લિક સેક્ટર બેંકોના નવા નિર્ણય મુજબ, 28, 29 અને 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ ગ્રાહકો નક્કી કરેલી મફત મર્યાદાથી વધુ વખત રોકડ ઉપાડે તો પણ તેમની પાસેથી કોઈ વધારાની ફી કે ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે નહીં.
સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI), પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB), બેંક ઓફ બરોડા (BoB), યુનિયન બેંક ઓફ ઇન્ડિયા અને ઇન્ડિયન બેંક સહિતની દેશની અગ્રણી જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ આ અંગેની સત્તાવાર માહિતી પોતાના સોશિયલ મીડિયા પેજ પર પોસ્ટ કરીને ગ્રાહકો સાથે શેર કરી છે. આ નિર્ણયનો સીધો અર્થ એ છે કે હડતાળના દિવસોમાં ગ્રાહકો પોતાની બેંક સિવાય અન્ય કોઈપણ બેંકના ATMમાંથી પણ કોઈ વધારાના ચાર્જ વિના પોતાના પૈસા ઉપાડી શકશે.
RBIના સામાન્ય નિયમો શું કહે છે?
આ રાહતનું મહત્વ સમજવા માટે રિઝર્વ બેંકના સામાન્ય નિયમો જાણવા જરૂરી છે. RBIના વર્તમાન નિયમો અનુસાર ગ્રાહકો સામાન્ય રીતે પોતાની બેંકના ATMમાંથી દર મહિને 5 વખત મફત રોકડ ઉપાડ કરી શકે છે. જો અન્ય બેંકોના ATMનો ઉપયોગ કરવાનો થાય, તો મોટા શહેરો (મેટ્રો સિટી)માં 3 વખત અને અન્ય નાના શહેરો કે સ્થળોએ 5 વખત મફત ટ્રાન્ઝેક્શનની મર્યાદા હોય છે. આ મફત મર્યાદા ઓળંગ્યા પછી બેંકો ગ્રાહકો પાસેથી રોકડ ઉપાડ દીઠ વધારાની ફી વસૂલ કરતી હોય છે. જો કે ગ્રાહકોની સુવિધા માટે 28 થી 30 સપ્ટેમ્બર સુધી આ તમામ વધારાના ચાર્જ અસ્થાયી ધોરણે સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવ્યા છે.
બેંક કર્મચારીઓ હડતાળ કેમ કરી રહ્યા છે?
યુનાઇટેડ ફોરમ ઓફ બેંક યુનિયન (UFBU)ના નેજા હેઠળ દેશભરના બેંક કર્મચારીઓ 28 થી 30 સપ્ટેમ્બર સુધી આ ત્રણ દિવસીય મેગા હડતાળ પર જવાના છે. આ હડતાળમાં લગભગ 90 ટકા બેંક કર્મચારીઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વિવિધ સંગઠનો સક્રિયપણે ભાગ લઈ રહ્યા છે. એટલું જ નહીં, પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકો (Regional Rural Banks)ના કર્મચારીઓ પણ આ આંદોલનમાં જોડાશે.
બેંક યુનિયનોની અનેક પડતર માંગણીઓ છે, જેમાં સૌથી મુખ્ય માંગણી સપ્તાહમાં માત્ર 5 દિવસના કામકાજ (5-day work week)ની છે. બેંક કર્મચારીઓ લાંબા સમયથી સપ્તાહમાં 2 દિવસની (શનિવાર અને રવિવાર) રજાની અપીલ કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત વેતન સુધારણા અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓ માટે સરકારનું ધ્યાન દોરવા આ હડતાળનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
આ ત્રણ દિવસના સમયગાળા દરમિયાન તમામ સરકારી અને ખાનગી બેંકોની સેવાઓ પ્રભાવિત થશે. ગ્રાહકો મફત મર્યાદા કરતા વધુ વખત કોઈપણ બેંકના ATMમાંથી રોકડ ઉપાડી શકશે.