આજે ભારતીય શેરબજારનો મૂડ સાવધાન રહેવાની શક્યતા છે. છેલ્લા કેટલાક સત્રોથી બજારમાં ઊંચી અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. વૈશ્વિક બજારોમાં તેજી હોવા છતાં ભારતીય બજાર હાંફી રહ્યું છે, અને આ પડવાના પાછળ FIIની રેકોર્ડ વેચવાલી, રૂપિયામાં ઘટાડો, મોંઘું ક્રૂડ અને વધતું US ટ્રેઝરી યીલ્ડ જેવા પરિબળો જવાબદાર છે.
સૌથી મોટી ચિંતાનો વિષય છે RBIની આગામી નાણાકીય નીતિ બેઠક. નાણાકીય નીતિ સમિતિ 5-7 ઓક્ટોબરે બેઠક યોજશે અને 7 ઓક્ટોબરે રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટના વધારાની જાહેરાત થવાની અપેક્ષા છે. ફેબ્રુઆરી 2023 પછી આ પ્રથમ વધારો હશે, જે રેપો રેટને 6.5% પર લઈ જઈ શકે છે. વધતા તેલના ભાવ અને ફુગાવાના જોખમને કારણે આ નિર્ણયની શક્યતા છે. જો કે, આ માત્ર અપેક્ષા છે, અને વાસ્તવિક નિર્ણય 7 ઓક્ટોબરે જ ખબર પડશે.
વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલીએ ચિંતા વધારી છે. FIIએ રેકોર્ડ $27.8 બિલિયનની વેચવાલી કરી છે, અને AI ટ્રેન્ડમાં ભારત યુઝર હોવાથી તેઓ 'Sell India, Buy South Korea' જેવી વ્યૂહરચના અપનાવી રહ્યા છે. આ સાથે રૂપિયો 96.31 પર ગગડ્યો છે, ક્રૂડ $100 તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, અને US ટ્રેઝરી યીલ્ડ વધ્યું છે. આ પરિબળો ભારતીય બજાર પર દબાણ લાવી રહ્યા છે.
જો કે, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી બજારને ટેકો આપી રહી છે. નીચલા સ્તરે પસંદગીયુક્ત ખરીદી થઈ રહી છે, જે સ્ટોક-સ્પેશિફિક તકો દર્શાવે છે. રોકાણકારોએ 72,000 અને 22,600 જેવા મહત્વપૂર્ણ સ્તરો પર નજર રાખવી જરૂરી છે, કારણ કે આ સ્તરો આગળની દિશા નક્કી કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
સ્ટોક-સ્પેશિફિક વાત કરીએ તો, ટાટા સ્ટીલ પર એલેરા સિક્યોરિટીઝે 'બાય' રેટિંગ જાળવી રાખ્યું છે અને ₹235નો ટાર્ગેટ પ્રાઈસ આપ્યો છે. બ્રોકરેજના મતે યુરોપિયન કારોબારમાં રિકવરી અને ભારતીય ઓપરેશન્સમાં મજબૂતીને કારણે શેરમાં ઉછાળો આવી શકે છે. આ ઉપરાંત રિલાયન્સે આંધ્ર પ્રદેશમાં ₹1 લાખ કરોડનું રોકાણ કરવાની જાહેરાત કરી છે, જેમાં કમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ પ્લાન્ટ અને રાયલસીમા હોર્ટિકલ્ચર હબ માટે ₹40,000 કરોડનો સમાવેશ થાય છે. આનાથી 3 લાખથી વધુ લોકોને રોજગારી મળવાની અપેક્ષા છે.
બીજી તરફ, દેશભરના વેપારીઓએ આજે 2 ઓક્ટોબરે 'નો UPI ડે' જાહેર કર્યો છે, જેમાં ગુજરાતના 600 ટ્રેડર્સ યુનિયનો જોડાયા છે. રાજકોટ અને વડોદરામાં QR કોડ પર કાળું કપડું ઢાંકીને UPI ચુકવણી બંધ કરાઈ છે. 15 ઓક્ટોબર 2026થી લાગુ થતા નવા MDR નિયમો હેઠળ 2,000થી વધુની મર્ચન્ટ પેમેન્ટ પર 0.4% ચાર્જ સામે વેપારીઓ માફીની માંગ કરી રહ્યા છે. આ ઘટનાથી UPI સંબંધિત કંપનીઓ પર અસર પડી શકે છે, પણ તેની અસર મર્યાદિત રહેવાની શક્યતા છે.
એફડી અને પોસ્ટ ઓફિસ યોજનાઓમાં રસ ધરાવતા રોકાણકારો માટે, 1 ઓક્ટોબર 2026થી FDના નવા નિયમો લાગુ થયા છે, પણ તે મુખ્યત્વે ₹3 કરોડથી વધુની બલ્ક ડિપોઝિટને લાગુ પડે છે. ₹1 લાખની FD પર નાની ફાઇનાન્સ બેંકો 7.30%થી 8% સુધી વ્યાજ આપે છે, જ્યારે SBI, HDFC અને એક્સિસ જેવી મોટી બેંકો 6.25%થી 6.75% સુધી વ્યાજ આપે છે. પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક ખાતા પર વાર્ષિક 7.4% વ્યાજ મળે છે, જેમાંથી દર મહિને ₹9,250 સુધીની કમાણી થઈ શકે છે. સરકારે ત્રિમાસિક ગાળા માટે વ્યાજ દરો યથાવત રાખ્યા છે, જેમાં SCSS અને સુકન્યા સમૃદ્ધિ 8.2% સુધી આપે છે.
રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગ માટે SIP અને NPS વચ્ચેની સરખામણી પણ ચર્ચામાં છે. દર મહિને ₹5,000 રોકીને 30 વર્ષમાં SIP થી ₹1.76 કરોડ અને NPS થી ₹1.14 કરોડનું ફંડ બની શકે છે. જો કે, આ રિટર્ન અંદાજિત છે અને બજારની સ્થિતિ પર આધારિત છે.
એકંદરે, આજે બજારમાં તેજી અને નરમાઈ વચ્ચે અસ્થિરતા રહેવાની શક્યતા છે. રોકાણકારોએ સાવધાની રાખવી જોઈએ અને સ્ટોક-સ્પેશિફિક તકો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. વૈશ્વિક સંકેતો અને RBIની નીતિ નિર્ણય પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે.
અસ્વીકરણ: આ લેખ માત્ર બજારની ચર્ચા અને સમાચારોનો સાર છે, રોકાણ સલાહ નથી. કોઈપણ નાણાકીય નિર્ણય લેતા પહેલાં લાયક સલાહકારની સલાહ લેવી.