ભારતીય શેરબજાર સતત બીજા સત્રમાં દબાણ હેઠળ છે અને છેલ્લા ચાર ટ્રેડિંગ સત્રોમાં સેન્સેક્સ 2,700થી વધુ પોઈન્ટ તૂટ્યો છે, જેમાં રોકાણકારોની ₹14 લાખ કરોડની મૂડી ધોવાઈ ગઈ છે. આ ઘટાડા પાછળ મુખ્ય ત્રણ કારણો જવાબદાર ગણાય છે – વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડમાં ઉછાળો, ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને ઊંચા વ્યાજ દરો લાંબા સમય ટકી રહેવાની ભીતિ. મંગળવારે પણ સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ઘટાડો નોંધાયો, જ્યાં ઊંચા ક્રૂડ ભાવ, અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ, FII વેચવાલી અને ભૂરાજકીય અનિશ્ચિતતાએ બજારને દબાવી રાખ્યું. DIIની ખરીદીએ થોડો ટેકો આપ્યો, પરંતુ FII વેચવાલી ચાલુ હોવાનું જણાય છે.
ક્રૂડ ઓઇલ 107 ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર થતાં રિલાયન્સ-બીપી અને નાયરા એનર્જીએ પેટ્રોલ-ડીઝલનું વેચાણ મર્યાદિત કરી દીધું છે. નાયરા પંપો પર એક વાહનને હવે 200 લિટર ડીઝલ અને 30 લિટર પેટ્રોલ જ મળે છે. ખાનગી કંપનીઓને ડીઝલ પર ₹23 પ્રતિ લિટરનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે, જ્યારે સરકારી કંપનીઓને રોજ ₹530 કરોડનું નુકસાન થાય છે. આ સ્થિતિ ઊર્જા ક્ષેત્રના શેરો અને એકંદર બજાર માટે ચિંતાનો વિષય છે.
મોંઘવારી અંગે નોમુરાના રિપોર્ટ મુજબ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધવાથી મોંઘવારી વધતા RBI ઓક્ટોબર અને ડિસેમ્બરમાં રેપો રેટમાં કુલ 0.50% વધારો કરી શકે છે. આનાથી હોમ, પર્સનલ અને કાર લોન મોંઘી થશે અને EMI વધશે. જોકે, 2027માં મોંઘવારી ઘટવાની આશા છે. આ સંભાવના બજારમાં વ્યાજદર-સંવેદનશીલ શેરો પર દબાણ લાવી શકે છે.
સોનાના ભાવ વૈશ્વિક યુદ્ધ અને કટોકટી છતાં સતત ઘટી રહ્યા છે, જેની પાછળ આઠ મોટા કારણો હોવાનું જણાવાયું છે. બુરકીના ફાસોએ તેની પ્રથમ ગોલ્ડ રિફાઇનરી શરૂ કરી છે, જેની શરૂઆતની ક્ષમતા 164 ટન સોનું રિફાઇન કરવાની છે. ટૂંકાગાળે ગ્લોબલ ગોલ્ડ ભાવ પર સીધી અસર નહીં પડે, પણ લાંબાગાળે પશ્ચિમ આફ્રિકાના અન્ય દેશો પણ આવી નીતિ અપનાવે તો સપ્લાય પર દબાણ આવી શકે છે.
રોકાણકારો માટે નિફ્ટી-સેન્સેક્સમાં સ્ટોક સ્પેશિફિક ખરીદીનું મજબૂત વલણ જોવા મળી રહ્યું છે, એટલે કે આખા બજાર કરતાં અલગ-અલગ શેરોમાં તકો શોધવી પડશે. નિષ્ણાતો ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટમાં ગેરેન્ટેડ રિટર્ન તરફ ધ્યાન દોરી રહ્યા છે, જ્યાં સિનિયર સિટિઝન્સને સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકોમાં 8.50% સુધીનું વ્યાજ મળી રહ્યું છે, જ્યારે પ્રાઇવેટ અને સરકારી બેંકોમાં દર 7% થી 8% વચ્ચે છે. FD કરતી વખતે મુદત અને જરૂરિયાત ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે.
પોસ્ટ ઓફિસની પાંચ બચત યોજનાઓ – PPF, NSC, MIS, 5 વર્ષની ટાઇમ ડિપોઝિટ અને RD – ભારત સરકારની ગેરંટી સાથે આવે છે, જેમાં જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર 2026 ક્વાર્ટર માટેના વ્યાજ દર, મુદત અને ટેક્સ નિયમોની વિગતો ઉપલબ્ધ છે. બાળકોના ભવિષ્ય માટે સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (8.2% વ્યાજ) અને PPF (7.1% વ્યાજ) ઉપયોગી ગણાય છે; દર મહિને ₹5,000 જમા કરાવીને 20 વર્ષમાં નોંધપાત્ર ભંડોળ બની શકે છે, પણ ભવિષ્યના વ્યાજ દર અને ફુગાવાને ધ્યાનમાં લેવા જરૂરી છે.
SIP દ્વારા ધનસંચય કરવા માંગતા લોકો માટે, દર મહિને ₹5,000ની SIP થી ₹1 કરોડનું ભંડોળ બનાવવા 10% વળતરે 28 વર્ષ 11 મહિના, 12% વળતરે 25 વર્ષ 6 મહિના અને 15% વળતરે 21 વર્ષ 11 મહિના લાગશે. ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજની અસરથી વળતરના દરમાં નાનો ફેરફાર પણ સમયગાળામાં મોટો ઘટાડો કરે છે.
બીજી તરફ, 8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચની ભલામણોની રાહ જોઈ રહેલા કર્મચારીઓ માટે જો 2.57નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થાય તો લઘુતમ મૂળ પગાર ₹18,000થી વધીને ₹46,260 અને ટોચના લેવલનો પગાર ₹6,42,500 સુધી પહોંચી શકે છે. પંચ હાલ પરામર્શ તબક્કામાં છે અને ફેબ્રુઆરી-એપ્રિલ 2027 સુધીમાં પ્રથમ ભલામણો આવે તેવી શક્યતા છે.
ઓક્ટોબર 2026માં દશેરા, દુર્ગાપૂજા અને ગાંધી જયંતીના કારણે ગુજરાતમાં 9 દિવસ બેંકો બંધ રહેશે. RBIની યાદી મુજબ 5માંથી 4 શનિવારે બ્રાન્ચ બંધ રહેશે, પરંતુ UPI, નેટ બેંકિંગ અને ATM સેવાઓ 24x7 ચાલુ રહેશે.
એકંદરે, બજારનો મૂડ સાવધાનીભર્યો છે. ક્રૂડ, બોન્ડ યીલ્ડ અને FII પ્રવાહ પર નજર રાખવી પડશે. સ્ટોક સ્પેશિફિક તકો હાજર છે, પણ જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને રોકાણ કરવું યોગ્ય રહેશે.
અસ્વીકરણ: આ લેખ બજારની અહેવાલો અને નિષ્ણાતોના અભિપ્રાયોનો સારાંશ છે, જે માત્ર માહિતી માટે છે. આ રોકાણ સલાહ નથી. કોઈપણ આર્થિક નિર્ણય લેતા પહેલા યોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.