ભારતીય શેરબજારમાં છેલ્લા ગાળામાં સતત વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળ્યું છે. સેન્સેક્સ 2,193 પોઈન્ટ અને નિફ્ટી 649 પોઈન્ટ ઘટ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ, ઊંચા ક્રૂડ ભાવ અને અમેરિકન વ્યાજદરની અનિશ્ચિતતા જેવા વૈશ્વિક પરિબળો બજાર પર દબાણ લાવી રહ્યા છે. જોકે, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી બજારને આધાર આપી રહી છે — એટલે કે એક તરફ વૈશ્વિક જોખમો, બીજી તરફ ઘરેલું સપોર્ટ, વચ્ચે બજાર જોખમી તબક્કામાં ફરી રહ્યું છે.
તાજેતરના એક સેશનમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ બાદ સેન્સેક્સ 120.83 પોઈન્ટ ઘટીને 74,781.76 પર અને નિફ્ટી 79.70 પોઈન્ટ ઘટીને 23,398.10 પર બંધ થયો હતો. તે સેશનમાં HDFC બેંક અને ફાર્મા શેરોમાં તેજીએ બજારને ટેકો આપ્યો, જ્યારે ધાતુ અને ઓટો શેરોમાં ઘટાડો રહ્યો. આમ ક્ષેત્રીય સ્તરે મિશ્ર ચિત્ર જોવા મળે છે — બેંકિંગ-ફાર્મા મજબૂત, જ્યારે મેટલ-ઓટો નબળા.
સોનાના બજારમાં પણ મોટી હલચલ જોવા મળી છે. યુક્રેન યુદ્ધના વધતા ખર્ચને પહોંચી વળવા રશિયાએ આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં લગભગ 50 ટન સોનું વેચ્યું છે. પશ્ચિમી પ્રતિબંધોને કારણે રશિયાનું સોનું હવે એશિયાઈ બજારો તરફ વળ્યું છે; હોંગકોંગે આ વર્ષના પહેલા છ મહિનામાં 14.4 અબજ ડોલરનું સોનું આયાત કર્યું છે. એટલે કે સોનાની વૈશ્વિક ડિમાન્ડ-સપ્લાય ગોઠવણમાં એશિયાની ભૂમિકા વધી રહી છે.
ડિફેન્સ ક્ષેત્રમાં રોકાણકારોનું ધ્યાન ઝેન ટેકનોલોજીસ પર છે. ડિફેન્સ સિમ્યુલેશન અને એન્ટી-ડ્રોન સોલ્યુશન્સ બનાવતી આ કંપનીનો શેર આ વર્ષે 27 ટકાથી વધુ ચઢ્યો છે. કંપનીની ઓર્ડર બુક 30 જૂન, 2026ના રોજ 1,239 કરોડ રૂપિયાની હતી અને FY27ના અંત સુધીમાં તે 2,500 કરોડ રૂપિયા પહોંચવાની આશા છે. જૂન ત્રિમાસિકમાં રેવેન્યુ અને નફામાં ઘટાડો થયો છે, પણ સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિકમાં એક્ઝિક્યુશનની ગતિ વધવાની અપેક્ષા છે. આમ ઓર્ડર બુક મજબૂત હોવા છતાં નજીકના ત્રિમાસિક પરિણામો પર નજર રહેશે.
નીતિ-વ્યાપારના મોરચે બે મોટા વિકાસ થયા છે. ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેના ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટને યુરોપિયન કમિશને EU કાઉન્સિલ સમક્ષ સત્તાવાર પ્રસ્તાવ સોંપ્યો છે. આ કરારથી 96% યુરોપિયન ઉત્પાદનો પરનો ટેરિફ ઘટશે, જેનાથી EU કંપનીઓને વાર્ષિક 4 બિલિયન યુરોની બચત થશે. ઓટોમોબાઈલ, વાઈન અને ઓલિવ ઓઈલ પરનો ટેક્સ ઘટવાની સાથે 2032 સુધીમાં ભારતને થતી EU નિકાસ બમણી થવાનો અંદાજ છે. બીજી તરફ, કેન્દ્ર સરકારે 1891ના જૂના બેંકર્સ બુક્સ એવિડન્સ એક્ટને બદલે નવો કાયદો લાવ્યો છે, જે 1 ઓક્ટોબર, 2026થી અમલમાં આવશે. હવે ડિજિટલ, ક્લાઉડ અને ઇલેક્ટ્રોનિક બેંકિંગ રેકોર્ડ પણ કોર્ટમાં માન્ય પુરાવા ગણાશે, જેનાથી વેપાર-ધંધામાં સરળતા વધશે.
ડિજિટલ પેમેન્ટ્સના મોરચે નીતિ આયોગના વાઇસ ચેરમેન અશોક લહિરીએ કહ્યું છે કે UPI હંમેશા મફત રહી શકે નહીં અને ભવિષ્યમાં તેના પર ચાર્જ લાગી શકે છે. તેમણે જણાવ્યું કે ચાર્જ એક ટકાથી પણ ઓછો હશે, પરંતુ MDR ક્યારથી લાગુ થશે તેની કોઈ ચોક્કસ તારીખ તેમણે આપી નથી. આ નિવેદન પેમેન્ટ્સ સેક્ટર અને ગ્રાહકો માટે ભવિષ્યની ચર્ચાનો વિષય બની રહેશે.
રોકાણકારો માટે નાના બચત-રોકાણ વિકલ્પો પણ ચર્ચામાં છે. બેંક ઓફ બરોડાની 444 દિવસની FD સામાન્ય ગ્રાહકો માટે 6.45% વ્યાજ દર ઓફર કરે છે; ₹3 લાખની FD પર 444 દિવસ પછી લગભગ ₹24,300 વ્યાજ મળી શકે છે, જેનાથી પરિપક્વતા રકમ ₹3.24 લાખ થાય છે. વરિષ્ઠ નાગરિકોને 6.95% અને ખૂબ જ વરિષ્ઠ નાગરિકોને 7.05% સુધીનો દર મળે છે. તેમજ, નિવૃત્તિ બાદ આર્થિક સુરક્ષા માટે 'Rule of 70' ફોર્મ્યુલા ઉપયોગી ગણાય છે — 70ને વાર્ષિક રિટર્નના ટકાથી ભાગીને રોકાણ બમણું થવાનો સમય જાણી શકાય છે. જોકે આ ફક્ત અંદાજ છે, બજાર પરિબળો અસર કરે છે.
એકંદરે આજનો મૂડ સાવધાનીનો છે. વૈશ્વિક તણાવ અને વ્યાજદરની અનિશ્ચિતતા જોખમ વધારે છે, જ્યારે સ્થાનિક સંસ્થાકીય ખરીદી અને વેપાર કરારોની સકારાત્મક અસર લાંબા ગાળે આશા આપે છે. બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ સાથે ક્ષેત્રીય રોટેશન ચાલુ રહે તેવી શક્યતા છે.
અસ્વીકરણ: આ લેખ શેરબજાર અને નાણાકીય બજારો અંગેના સમાચારો અને નિષ્ણાતોની ટિપ્પણીઓનો સારાંશ છે. આ કોઈ પણ પ્રકારની રોકાણ સલાહ નથી. રોકાણનો કોઈ પણ નિર્ણય લેતા પહેલાં તમારા યોગ્ય નાણાકીય સલાહકારની સલાહ ચોક્કસ લેવી.