દિવાળી નજીક આવી રહી છે અને શેરબજારનો મિજાજ પણ તેની સાથે તાલ મિલાવી રહ્યો છે. સોમવારે ભારતીય બજારમાં સારી તેજી જોવા મળી — સેન્સેક્સ 1,200 પોઈન્ટ અને નિફ્ટી 314 પોઈન્ટ ઊંચકાયા. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો, રિલાયન્સના મજબૂત પરિણામો અને વિદેશી રોકાણકારોની ખરીદીએ બજારને ટેકો આપ્યો. જોકે, વૈશ્વિક બજારોની નબળાઈ અને ભૂરાજકીય અનિશ્ચિતતાને કારણે બજાર વિશ્લેષકો સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી રહ્યા છે — એટલે આજનો મૂડ “સાવધાનીપૂર્વક તેજી” એવો ગણાવી શકાય.
બજારની આ તેજી પાછળ એકંદરે વૈશ્વિક સંકેતો અને કંપનીઓના મજબૂત પરિણામોનો હાથ છે. પરંતુ વૈશ્વિક મોરચે સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતા દરમિયાન રોકાણકારોએ ઉતાવળને બદલે વિવેકને પ્રાધાન્ય આપવું જોઈએ, એવો ભાવ રહેલો છે.
કોમોડિટી બજારમાં અલગ જ ચિત્ર દેખાયું. MCX વાયદા બજારમાં સોનું રૂ. 1,805 અને ચાંદી રૂ. 4,916 ઊછળ્યાં, જે રોકાણકારોની મજબૂત લેવાલી દર્શાવે છે. જોકે સ્થાનિક હાજર બજારમાં સોનું રૂ. 2,530 અને ચાંદી રૂ. 1,372 ઘટ્યાં હતાં. ઉલ્લેખનીય છે કે ઓક્ટોબર મહિનામાં ચાંદીમાં રૂ. 44,574નો ઘટાડો નોંધાયો હતો. 6 નવેમ્બરે ધનતેરસ છે, ત્યારે “સોનું કે ચાંદી?” એ પ્રશ્ન પર નિષ્ણાતો કહે છે કે નિર્ણય બજેટ, જોખમ અને લક્ષ્ય પર આધારિત હોવો જોઈએ. સોનું સ્થિર અને સુરક્ષિત રોકાણ ગણાય છે, જ્યારે ચાંદી ઓછા બજેટમાં વધુ જથ્થો અને ઊંચા વળતરની તક આપે છે, પણ તેમાં જોખમ વધારે છે.
રોકાણકારો માટે એક મોટા સમાચાર SEBI તરફથી આવ્યા છે. SEBIએ કેન્દ્ર સરકારને બે મહત્ત્વના પ્રસ્તાવ આપ્યા છે — વિદેશી રોકાણકારો માટે LTCG ટેક્સ નાબૂદ કરવો અને સ્થાનિક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારોને સ્કીમ સ્વિચિંગ પર ટેક્સ મુક્તિ આપવી. આ પગલાંથી બજારમાં વિદેશી રોકાણ વધવાની અને સ્થાનિક રોકાણકારોને પ્રોત્સાહન મળવાની અપેક્ષા છે. જો આ પ્રસ્તાવો અમલમાં આવે તો શેરબજારના રોકાણકારો માટે તે ખુશખબર ગણાશે.
ઊર્જા ક્ષેત્રે પણ મોટી તકોના સંકેત મળ્યા છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ નવી દિલ્હીમાં રિન્યુએબલ એનર્જી સમિટમાં જણાવ્યું કે ભારત આગામી 10–11 વર્ષમાં 500 GW વધારાની પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષમતા ઉમેરશે અને પેરિસ કરારનો 2030નો લક્ષ્યાંક દેશે 2025માં જ હાંસલ કરી લીધો છે. આ ક્ષેત્રમાં રૂ. 20 લાખ કરોડના રોકાણની તકો ઊભી થવાની ધારણા છે — જે લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે નજર રાખવા જેવો વિસ્તાર છે.
બેંકિંગ અને બચત યોજનાઓમાં પણ હલચલ છે. બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ 2 નવેમ્બરથી FD વ્યાજદરમાં સુધારો કરી 500 દિવસની ‘સ્ટાર અક્ષય ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ’ યોજના શરૂ કરી છે, જેમાં સામાન્ય ગ્રાહકોને 6.85%, વરિષ્ઠ નાગરિકોને 7.35% અને સુપર સિનિયર નાગરિકોને 7.50% વાર્ષિક વ્યાજ મળશે. સરકારી કર્મચારીઓ માટે પણ દિવાળી પહેલાં ખુશીના સમાચાર છે — કેન્દ્ર સરકારે મોંઘવારી ભથ્થામાં 3% વધારો કરીને DA 60%થી 63% કર્યું છે, અને રાજસ્થાન, તમિલનાડુ, છત્તીસગઢ તથા મધ્યપ્રદેશે પણ DA વધારાની જાહેરાત કરી છે.
જ્યારે રોકાણ અને બચતની તકો ખૂલી રહી છે, ત્યારે કેટલાક ક્ષેત્રોમાં મંદીની ઝાંખી પણ દેખાય છે. ભાવનગરના હીરા ઉદ્યોગ પર ઊંડી મંદીનું ગ્રહણ લાગ્યું છે — 700થી 800 કારખાનાં બંધ થયાં છે અને એક લાખ રત્નકલાકારો બેરોજગાર બન્યા છે. યુદ્ધ, કાચા હીરાની અછત અને જેમ્સ પાર્ક યોજનાની અધૂરાશને કારણો ગણાવાયાં છે. એ જ રીતે રાજકોટ સહિત સૌરાષ્ટ્રમાં દિવાળી નજીક આવતાં શુદ્ધ ઘીની અછત ઊભી થઈ છે અને ભાવ કિલોદીઠ 40થી 50 રૂપિયા વધ્યા છે — આરોગ્ય વિભાગની રેડથી નકલી ઘીનું વેચાણ ઘટ્યું, તહેવારની માંગ વધી અને દુષ્કાળને કારણે દૂધ ઉત્પાદન તથા ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાંથી ઘીની આવક ઘટી, જે ભાવવધારાનું કારણ બન્યું.
એકંદરે આજનું બજાર ચિત્ર મિશ્ર પણ આશાસ્પદ છે. શેરબજારમાં તેજી છે, સોનું-ચાંદીમાં લેવાલી છે, SEBIનાં પ્રસ્તાવોથી લાંબા ગાળાની આશા જાગી છે અને ઊર્જા ક્ષેત્રે મોટા રોકાણના સંકેત છે. પરંતુ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા અને કેટલાક સ્થાનિક ઉદ્યોગોની મંદી સામે સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. રોકાણકારોએ ઉતાવળિત નિર્ણયને બદલે પોતાના લક્ષ્ય અને જોખમ સહનશક્તિ પ્રમાણે વિચારીને પગલાં લેવા જોઈએ.
અસ્વીકરણ: આ લેખ માત્ર બજારની ટિપ્પણી અને સમાચારનો સાર છે, તે કોઈ પણ પ્રકારની રોકાણ સલાહ નથી. શેરબજાર, સોનું-ચાંદી, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે અન્ય નાણાકીય યોજનાઓમાં રોકાણ કરતાં પહેલાં નિષ્ણાત સલાહકારની સલાહ ચોક્કસ લેવી.