આ વર્ષે દશેરા 20 ઓક્ટોબર, મંગળવારના રોજ ઉજવાશે. પણ આ વખતે નવમી તિથિ દશેરાની સવારે જ હોવાથી ઘણા લોકો મૂંઝવણમાં છે કે પૂજા ક્યારે કરવી. કેલેન્ડર મુજબ નવમી તિથિ બપોરે 12:50 વાગ્યે પૂરી થાય છે અને ત્યાર પછી દશમી તિથિ શરૂ થાય છે.
તો સવારે ઘરે ભગવાન રામની પૂજા કરવી કે દશમી તિથિ શરૂ થાય પછી? જે પરિવારોમાં દશેરા પર શસ્ત્રોની પૂજા, શમી વૃક્ષની પૂજા અને અપરાજિતાની પૂજા કરવાની પરંપરા છે, તેમના માટે યોગ્ય શુભ સમય જાણવો જરૂરી છે.
ઘરે દશેરા પૂજા ક્યારે કરવી?
નવમી તિથિ સવારે હોય તોપણ ભગવાન રામ, માતા સીતા અને ભગવાન હનુમાનને નિયમિત પ્રાર્થના કરવામાં કોઈ અડચણ નથી. સવારે સ્નાન કર્યા પછી ઘરના મંદિરમાં દીવો પ્રગટાવીને, ભોગ ધરાવીને અને રામ નામનો જાપ કરી શકાય છે. એના માટે દશમી તિથિ શરૂ થાય તેની રાહ જોવાની જરૂર નથી.
પરંતુ વિજયાદશમીની ખાસ પૂજા માટે દશમી તિથિનું મહત્વ છે. આ વખતે દશમી બપોરે 12:50 વાગ્યે શરૂ થશે. તેથી શસ્ત્ર પૂજા, શમી પૂજા અને અપરાજિતા પૂજા માટે બપોર પછીનો શુભ સમય યોગ્ય રહેશે.
દિલ્હી, નોઈડા અને ગાઝિયાબાદમાં વિજય મુહૂર્ત
દશેરા પર વિજય મુહૂર્તનો સમય જગ્યા પ્રમાણે બદલાય છે. 20 ઓક્ટોબરે દિલ્હીમાં વિજય મુહૂર્ત બપોરે 1:59 થી 2:45 સુધી રહેશે. નોઈડામાં બપોરે 1:59 થી 2:44 સુધી અને ગાઝિયાબાદમાં બપોરે 1:58 થી 2:44 સુધી. ગુરુગ્રામમાં આ સમય બપોરે 2:00 થી 2:46 સુધીનો રહેશે.
આ સમય દરમિયાન શસ્ત્ર પૂજા, શમી પૂજા અને અપરાજિતા પૂજા સાથે ભગવાન રામની ખાસ પ્રાર્થના કરી શકાય છે.
અન્ય મુખ્ય શહેરોમાં વિજય મુહૂર્ત
લખનઉ: બપોરે 1:45 થી 2:31
જયપુર: બપોરે 2:06 થી 2:51
પટના: બપોરે 1:29 થી 2:14
મુંબઈ: બપોરે 2:20 થી 3:06
કોલકાતા: બપોરે 1:17 થી 2:03
ભોપાલ અને અન્ય શહેરોમાં સ્થાનિક કેલેન્ડર મુજબ મુહૂર્ત તપાસવું જોઈએ.
દશેરા પૂજા માટે બપોરનો સમય કેમ મહત્વનો?
ધાર્મિક પરંપરામાં વિજયાદશમીની પૂજા માટે બપોરનો સમય ખાસ ગણાય છે. બપોરે દશમી તિથિનો ઉદય તહેવારનો સમય નક્કી કરવામાં મુખ્ય પરિબળ છે. એટલે દશેરા પૂજાનો સમય નક્કી કરતી વખતે ફક્ત સૂર્યોદય જોવાય નહીં.
આ વર્ષે નવમી તિથિ 20 ઓક્ટોબરના રોજ સવારે છે, પરંતુ દશમી બપોરે શરૂ થશે. દશમી તિથિ બીજા દિવસે, 21 ઓક્ટોબરના રોજ બપોરે 2:11 વાગ્યા સુધી ચાલશે.
ઘરે દશેરા પૂજા કેવી રીતે કરવી?
વિજય મુહૂર્ત દરમિયાન ઘરના પૂજા સ્થળને સાફ કરીને ભગવાન રામ, માતા સીતા, લક્ષ્મણ અને હનુમાનની પૂજા કરો. દીવો પ્રગટાવો અને ફૂલ, ચોખાના દાણા અને ભોગ ધરાવો. પછી પરિવારના સુખ અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરો.
શમી વૃક્ષની પૂજા કરવાની પરંપરા ધરાવતા પરિવારો શમી વૃક્ષની પૂજા કરી શકે છે. શસ્ત્રોની પૂજા કરતા પરિવારો પોતાની પરંપરા મુજબ પૂજા કરી શકે છે. ઘણી જગ્યાએ વ્યવસાયના સાધનોની પણ દશેરા પર પૂજા કરવામાં આવે છે.
વિજય મુહૂર્ત ચૂકી જાઓ તો શું કરવું?
કોઈ કારણોસર વિજય મુહૂર્ત દરમિયાન પૂજા ન થાય તો ભગવાન રામની સામાન્ય પૂજા પછી પણ કરી શકાય છે. પરંતુ વિજયાદશમીની ખાસ ધાર્મિક વિધિઓ માટે સ્થાનિક કેલેન્ડર અને કૌટુંબિક પરંપરા મુજબ યોગ્ય સમય ધ્યાનમાં લેવો જોઈએ.
આ વખતે દશેરા પર સવારે સામાન્ય પૂજા કરવામાં કોઈ અડચણ નથી. પરંતુ શસ્ત્ર પૂજા, શમી પૂજા અને અપરાજિતા પૂજા માટે દશમી તિથિ બપોરે શરૂ થાય પછીનો શુભ સમય વધુ યોગ્ય રહેશે.
નોંધ: આ માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને પંચાંગ પર આધારિત છે. કોઈપણ ધાર્મિક વિધિ પહેલાં સ્થાનિક પંચાંગ કે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી યોગ્ય રહેશે.