ઘરેલું શેરબજાર આજે અત્યંત રોમાંચક, પરંતુ સાવચેતી માગી લે તેવા તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યું છે. તાજેતરના પ્રત્યાઘાતી ઘટાડાએ બજારમાં સ્ટોક-સ્પેશિફિક ખરીદીનો માહોલ ઊભો કર્યો છે — એટલે કે સૂચકાંકો ચાલે તેના કરતાં સારા શેરો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત થઈ રહ્યું છે. બજાર સામે ત્રણ સ્પષ્ટ પડકારો ઊભા છે: વૈશ્વિક વ્યાજદર, ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ અને નબળો રૂપિયો. આ સ્થિતિમાં વિદેશી રોકાણકારોના નાણાપ્રવાહ અને RBIના વલણ પર બજારની આગળની દિશા નિર્ભર રહેશે, જ્યારે સ્થાનિક SIP પ્રવાહ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખર્ચ સપોર્ટ પૂરો પાડી રહ્યા છે.
વિદેશી રોકાણકારોની બાબતમાં ચિંતાનો એક મોટો આંકડો સામે આવ્યો છે. ઓક્ટોબર મહિનામાં FIIએ ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટમાંથી ₹44,166 કરોડ ઉપાડ્યા છે, જેથી 2026માં કુલ નેટ આઉટફ્લો ₹3.04 લાખ કરોડને વટાવી ગયો છે — જે 2025 કરતાં લગભગ બમણો છે. ક્રૂડના ઊંચા ભાવ, મજબૂત ડૉલર અને US બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો આ ઉપાડના મુખ્ય કારણો તરીકે દર્શાવાયા છે. આ દબાણ સામે DII અને રિટેલ રોકાણકારોએ સપોર્ટ સંભાળી લીધો છે, જે ઘરેલું બજાર માટે રાહતની બાબત છે.
IPO બજારમાં આ અઠવાડિયે ઠીકઠાક સક્રિયતા જોવા મળી રહી છે. પાંચ કંપનીઓ મળીને લગભગ ₹1,600 કરોડ ભેગા કરવાની તૈયારીમાં છે. તેમાં HD ફાયર પ્રોટેક્ટ (₹712 કરોડ), ફ્યુઝન CX (₹702 કરોડ), સહજાનંદ મેડિકલ ટેક્નોલોજીસ (2.76 કરોડ શેરનું OFS) અને રવિતા એન્જિનિયરિંગ (₹116 કરોડ) જેવા ઇશ્યૂ સામેલ છે. SME પ્લેટફોર્મ પર પણ બે કંપનીઓના IPO આવી રહ્યા છે. પ્રાઇમરી માર્કેટમાં આ ગતિવિધિ રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચે તેવી છે.
કોમોડિટી બજારમાં સોના-ચાંદીની ચાલ પણ નજરમાં રાખવા જેવી છે. સોનાના ભાવમાં છેલ્લા 6 મહિનામાં 13.6%નો ઘટાડો થયો છે. નિષ્ણાતો લાંબાગાળે ભાવ વધવાની આગાહી કરે છે, પણ ટૂંકાગાળે વધુ નબળાઈની શક્યતા છે અને રોકાણકારોને બજાર પર નજર રાખવાની સલાહ આપે છે. ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડાનું જોખમ હવે મર્યાદિત થયું હોવાનું નિષ્ણાતો માને છે; આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં 55 ડોલર પ્રતિ ઔંસનું સ્તર મજબૂત સપોર્ટ બન્યું છે અને ઉપર જવાની શક્યતા 10થી 15 ટકા જોવાય છે.
નીતિક્ષેત્રે બે મહત્વના સમાચાર છે. RBIએ બેંકો માટે દૈનિક લઘુત્તમ CRR જાળવવાની મર્યાદા 90%થી વધારીને 99% કરી છે, જે 16 ઓક્ટોબર, 2026થી લાગુ થશે. આ નિયમથી લોનના EMI પર તાત્કાલિક અસર થતી નથી, પણ બેંકોને રોજ વધુ રોકડ અનામત રાખવી પડશે. બીજી તરફ, EPFO તેના સભ્યો માટે UPI દ્વારા PFની રકમ ઉપાડવાની સુવિધા લાવવાની તૈયારીમાં છે, જે હેઠળ પાત્ર સભ્યો EPF બેલેન્સના 75% સુધીની રકમ મિનિટોમાં ઉપાડી શકશે; ડિસેમ્બર 2026ના અંત સુધીમાં તેના લોન્ચ થવાની અપેક્ષા છે.
નાના બચતકારો માટે એક સ્થિરતાનો સમાચાર એ છે કે કેન્દ્ર સરકારે ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર 2026 ત્રિમાસિક ગાળા માટે નાની બચત યોજનાઓના વ્યાજ દરોમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. ₹1 લાખના 5 વર્ષના રોકાણ પર NSC 7.7% વ્યાજ સાથે ₹1,44,903 આપે છે, જ્યારે TD 7.5% અને RD 6.7% વ્યાજ ધરાવે છે. આ ઉપરાંત, 8મા પગાર પંચ સંદર્ભે રેલવે કર્મચારી સંગઠન IRTSAએ લેવલ મુજબ 2.92થી 4.38 સુધીના ગ્રેડેડ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર, 5% વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ અને લઘુત્તમ વેતન ગણતરીમાં 4.6 વપરાશ એકમનો ઉપયોગ કરવાની માંગ કરી છે; 22 ઓક્ટોબરે મુંબઈમાં પગાર પંચની બેઠક યોજાવાની છે અને પંચે 18 મહિનામાં રિપોર્ટ આપવાનો છે, જેથી 2027 સુધીમાં જાહેરાત થઈ શકે.
એકંદરે, આજનો મૂડ સાવધાનીનો પણ સંપૂર્ણ નિરાશાજનક નથી. વિદેશી નીકાસ અને વૈશ્વિક પરિબળો દબાણ ઊભું કરી રહ્યા છે, પણ ઘરેલું SIP પ્રવાહ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખર્ચ અને પ્રાઇમરી માર્કેટની સક્રિયતા આધાર પૂરો પાડી રહ્યા છે. આવા તબક્કે બજારની દિશા FII પ્રવાહ અને RBIના વલણ પર નિર્ભર રહેશે, તેથી સૂચકાંકો કરતાં ગુણવત્તાસભર શેરો અને જોખમ-સંતુલન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું વ્યાજબી ગણાય.
અસ્વીકરણ: આ લેખ બજાર અંગેના સમાચાર અને જાહેર ટિપ્પણીનો સારાંશ છે, તે રોકાણ સલાહ નથી. કોઈપણ આર્થિક નિર્ણય લેતા પહેલાં લાયક નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લેવી.