શેરબજારમાં સપ્ટેમ્બરથી ચાલી રહેલા ભારે ઘટાડા પછી દિવાળી સુધી રિકવરીની આશા છે, પણ મોંઘું ક્રૂડ, FIIની વેચવાલી, નબળો રૂપિયો અને વ્યાજ દરોના દબાણને કારણે તેજી ટકાઉ રહેવી મુશ્કેલ છે. નિષ્ણાતો મજબૂત ફંડામેન્ટલ્સવાળી કંપનીઓમાં ચૂંટેલી તકો અને ડાયવર્સિફાઈડ રોકાણની સલાહ આપે છે.
વ્યાજ દરોના મોરચે RBIએ રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કરતાં PNB, બેંક ઓફ ઇન્ડિયા, બેંક ઓફ બરોડા, ઇન્ડિયન બેંક સહિત 7 બેંકોએ ધિરાણ દર 25 બેસિસ પોઈન્ટ વધાર્યા છે. આનાથી હોમ, કાર અને પર્સનલ લોનના EMI મોંઘા થશે. ઘર ખરીદનારાઓ માટે આ મોટો આંચકો છે. જોકે, ઓક્ટોબર 2026માં જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો સસ્તી હોમ લોન ઓફર કરી રહી છે. બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર અને સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા 7% ના પ્રારંભિક દરે, જ્યારે SBI 7.25% થી લોન આપે છે. અરજી કરતા પહેલા વ્યાજ દર ઉપરાંત પ્રોસેસિંગ ફી, પ્રીપેમેન્ટ ચાર્જ અને ક્રેડિટ સ્કોર તપાસવો જરૂરી છે.
રૂપિયાના ઘટાડાને રોકવા માટે RBIએ બે મોટા પગલાં લીધા છે — સરકારી ઓઈલ કંપનીઓ માટે 'સ્પેશિયલ ડોલર વિન્ડો' શરૂ કરી છે અને ફોરેક્સ ડેરિવેટિવ ટ્રેડિંગના નિયમો કડક બનાવ્યા છે. રૂપિયો 96.73ના સ્તરે બંધ થયો છે, જે સર્વકાલીન નીચા સ્તરની નજીક છે. બજારના જાણકારો માને છે કે તાત્કાલિક રાહત મળશે, પણ લાંબા ગાળે દબાણ યથાવત્ રહી શકે છે.
ઇંધણ આયાતના સ્રોતોમાં મોટો ફેરફાર થયો છે. સપ્ટેમ્બરમાં યુએઈ અમેરિકાને પાછળ મૂકીને ભારતનું સૌથી મોટું એલપીજી પૂરવઠેદાર બન્યું છે. યુએઈ પાસેથી આયાત 182% વધીને 5.47 લાખ ટન થઈ છે, જ્યારે અમેરિકાથી આયાત 58% ઘટી છે. ભૌગોલિક-રાજકીય અશાંતિને કારણે ભારતે ઇંધણ આયાતના સ્રોતો બદલ્યા છે. આની અસર ક્રૂડ અને ઇંધણ કિંમતો પર થઈ શકે છે.
GST કાઉન્સિલની 57મી બેઠકમાં ઈ-કોમર્સ ડિલિવરી સર્વિસ પર 5% ફિક્સ જીએસટી લાદવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. આ નિર્ણયથી ડિલિવરી પર ટેક્સની અસ્પષ્ટતા દૂર થશે, પરંતુ કંપનીઓને ITCનો લાભ મળશે નહીં. GTA મારફતે થતી ડિલિવરી પરની મુક્તિ પણ રદ કરાઈ છે. ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ માટે આ ખર્ચ વધારી શકે છે.
કોર્પોરેટ પરિણામોમાં ડીમાર્ટની માતૃ કંપની એવન્યુ સુપરમાર્ટ્સે નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના બીજા ત્રિમાસિકમાં 743 કરોડ રૂપિયાનો ચોખ્ખો નફો કર્યો છે, જે વાર્ષિક ધોરણે 8.5% વધુ છે. આવક 18% વધીને 19,644 કરોડ રૂપિયા થઈ છે, પરંતુ ખર્ચ પણ 18% વધ્યો છે. કંપનીએ 18 નવા સ્ટોર ખોલ્યા છે અને જૂના સ્ટોર્સની વૃદ્ધિ 9.5% થઈ છે.
બચત અને રોકાણના મોરચે, પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓ સુરક્ષિત ગણાય છે, પણ ફક્ત વ્યાજ દર જોઈને રોકાણ કરવું જોખમી બની શકે. ઉપાડના નિયમો, વહેલા ખાતું બંધ કરવાનું નુકસાન, ન્યૂનતમ રકમ, હપ્તા, ટ્રાન્સફર, નોમિની, વ્યાજની રીત અને સર્વિસ ચાર્જ — આ 8 મુદ્દા પહેલા સમજી લેવા જરૂરી. તેવી જ રીતે, LICની જીવન આનંદ પોલિસીમાં રોજના ₹45ની બચતથી લાંબા ગાળે મોટું ફંડ બનાવવાનો દાવો થાય છે, પણ ₹25 લાખની રકમ દરેક માટે નિશ્ચિત નથી. ઉંમર, વીમા રકમ, મુદત અને બોનસના આધારે મેચ્યોરિટી રકમ બદલાય છે, તેથી પોલિસીની શરતો સમજીને નિર્ણય લેવો જોઈએ.
સોનાના ભાવ વર્ષ 2026માં ઓલ-ટાઇમ હાઈ ₹1.75 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામથી ઘટીને ₹1.47 લાખ થયો છે. બાબા વેંગાની 2027માં ₹2.80 લાખ પ્રતિ તોલા પહોંચવાની ભવિષ્યવાણી ચર્ચામાં છે, જ્યારે નિષ્ણાતો જીઓ-પોલિટિકલ તણાવ, સેન્ટ્રલ બેંકની ખરીદી અને ભારત-ચીનની માંગને મુખ્ય પરિબળો ગણાવે છે. જોકે, આ ભવિષ્યવાણી છે, નિશ્ચિત અનુમાન નથી.
એકંદરે, બજારનો મૂડ સાવધાનીભર્યો છે. રિકવરીની આશા છે, પણ વ્યાજ દરો, રૂપિયો, ક્રૂડ અને FII પ્રવાહ પર નજર રાખવી પડશે. રોકાણકારોએ સમજદારીથી નિર્ણય લેવો જોઈએ.
અસ્વીકરણ: આ લેખ માત્ર બજારની માહિતી અને નિષ્ણાતોના અભિપ્રાયનો સાર છે, તે રોકાણ સલાહ નથી. કોઈપણ આર્થિક નિર્ણય લેતા પહેલા યોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.