ધરપકડ થાય ત્યારે ઘણા લોકો ગભરાઈ જાય છે અને તેમને ખબર હોતી નથી કે તેમના કાનૂની અધિકારો શું છે. ભારતીય કાયદાએ ધરપકડ કરાયેલી વ્યક્તિને અનેક અધિકારો આપ્યા છે, જેથી પોલીસ કાર્યવાહી દરમિયાન કોઈના પણ અધિકારોનું ઉલ્લંઘન ન થાય. ખાસ કરીને મહિલાઓ માટે ધરપકડ અને પૂછપરછ અંગે કેટલાક વિશેષ નિયમો છે.
ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS) હેઠળ ધરપકડ કરાયેલી વ્યક્તિને પોતાની પસંદગીના વકીલને મળવાનો અધિકાર છે. આ અધિકાર મહિલા અને પુરુષ બંનેને સમાન રીતે લાગુ પડે છે. સંહિતાની કલમ 38 જણાવે છે કે જ્યારે પોલીસ ધરપકડ કરેલી વ્યક્તિની પૂછપરછ કરે છે, ત્યારે તે વકીલની સલાહ લઈ શકે છે. જોકે, એ નિયમ નથી કે વકીલ પૂછપરછ દરમિયાન સાથે બેસી શકે. આ જોગવાઈનો હેતુ એ છે કે આરોપીને કાનૂની સલાહ મળે અને તે પોતાના અધિકારો સમજીને પૂછપરછનો સામનો કરી શકે.
બંધારણની કલમ 22(1) પણ ધરપકડ કરાયેલી વ્યક્તિને તેની પસંદગીના વકીલની સલાહ લેવાનો અને તેના દ્વારા બચાવ કરવાનો અધિકાર આપે છે. આ ઉપરાંત, BNSSની કલમ 48 હેઠળ પોલીસ ધરપકડની જાણ આરોપીના સંબંધી, મિત્ર અથવા તેમના દ્વારા નિયુક્ત વ્યક્તિને કરવા બંધાયેલી છે. પોલીસે આરોપીને તે સ્થળની પણ જાણ કરવી પડે જ્યાં તેને રાખવામાં આવ્યો છે.
જો કોઈ મહિલાની ધરપકડ થાય છે, તો તે પોતાના પરિવારના સભ્ય અથવા વિશ્વાસુ વ્યક્તિને જાણ કરવા કહી શકે છે. આ જોગવાઈ પરિવારને આરોપીની સ્થિતિ અને ઠેકાણાની માહિતી મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે છે. આમ, દરેક નાગરિકે, ખાસ કરીને મહિલાઓએ, ધરપકડ સમયેના પોતાના કાનૂની અધિકારો વિશે જાગૃત રહેવું જરૂરી છે.
(નોંધ: આ માહિતી સામાન્ય જાણકારી માટે છે. કોઈ ચોક્સ કેસમાં કાનૂની સલાહ માટે યોગ્ય વકીલની સલાહ લેવી.)