પ્રદૂષિત હવામાં લાંબા સમય સુધી શ્વાસ લેવાથી ફેફસાં સંબંધિત રોગો થાય છે તે જાણીતું છે, પરંતુ એક નવા અભ્યાસ મુજબ તેનાથી ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ અને હાડકાંની સ્વાસ્થ્ય પર પણ ગંભીર અસર થઈ શકે છે. દક્ષિણ કોરિયાની જિઓનબુક નેશનલ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ ઉંદરો પર કરેલા પ્રયોગમાં જોયું કે પ્રદૂષિત હવા અને ડાયાબિટીસ બંને સાથે મળીને બોન મેરોના સ્ટેમ સેલ્સને નબળા પાડે છે. આ સ્ટેમ સેલ્સ લોહી બનાવવા અને શરીરના આંતરિક સમારકામ માટે જરૂરી છે.
આ અંગેનો એક વ્યાપક અભ્યાસ ભારતના નેતૃત્વમાં થયો છે, જેમાં વિશ્વભરના 20 કરોડથી વધુ લોકો પર થયેલા 13 જૂના મોટા સંશોધનોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે. 27 ઓક્ટોબરે ‘જર્નલ ઓફ વેસ્ક્યુલર ડિસીઝ’માં પ્રકાશિત આ અભ્યાસમાં જણાવાયું છે કે હવામાં PM2.5 રજકણોનું પ્રમાણ વધતાં ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનું જોખમ પણ વધે છે. દહેરાદૂન, મેરઠ અને દિલ્હીની સંસ્થાઓના તબીબી નિષ્ણાતોએ આ સંશોધન કર્યું હતું. તેમાં જાણવા મળ્યું કે PM2.5ની માત્રામાં દર 10 યુનિટના વધારા સામે ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનું જોખમ 10% થી 16% સુધી વધી જાય છે. આ અસર એશિયા અને પશ્ચિમી દેશો બંનેમાં સમાન રીતે જોવા મળી છે.
ભારત માટે આ ચિંતાનું કારણ છે, કારણ કે દેશમાં પહેલેથી જ 10 કરોડથી વધુ લોકો ડાયાબિટીસથી પીડિત છે. શિયાળાની શરૂઆત સાથે ઉત્તર ભારતના શહેરોમાં ધુમ્મસ અને પ્રદૂષણ વધવા લાગે છે. તબીબી નિષ્ણાતો કહે છે કે પ્રદૂષણને કારણે ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં ફાસ્ટિંગ બ્લડ સુગર વધે છે અને ડાયાબિટીસ સંબંધિત મૃત્યુનું જોખમ પણ વધે છે.
આ સમાચાર સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. વધુ માહિતી માટે તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી.