એર ઈન્ડિયાના એક પાઇલટને ઝ્યુરિખ-દિલ્હી ફ્લાઇટ (AI-151) પહેલાં ફરજિયાત આલ્કોહોલ ટેસ્ટમાં નશામાં હોવાનું પકડાયા બાદ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યો છે. આ ઘટના 6 સપ્ટેમ્બરની છે. ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફને ટેકઓફ પહેલાં પાઇલટ પાસેથી દારૂની ગંધ આવી હતી, જેની જાણ તેમણે અધિકારીઓને કરી. ત્યારબાદ પાઇલટને પ્લેનમાંથી ઉતારી દેવામાં આવ્યો અને તેને એ જ ફ્લાઇટથી ભારત મોકલી દેવામાં આવ્યો. તપાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી તેનું સસ્પેન્શન ચાલુ રહેશે.
એર ઈન્ડિયાએ આ મામલે કહ્યું છે કે કંપની સુરક્ષા, નિયમો અને પ્રોટોકોલના ઉલ્લંઘન માટે ઝીરો ટોલરન્સ પોલિસી ધરાવે છે. એરલાઇને જણાવ્યું કે તમામ ક્રૂ મેમ્બર્સને ઉચ્ચતમ સુરક્ષા ધોરણોનું પાલન કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે અને સમયાંતરે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવામાં આવે છે.
સ્વિટ્ઝર્લેન્ડની સ્વિસ ફેડરલ ઓફિસ ઓફ સિવિલ એવિએશન (FOCA)એ પણ આ મામલાની પુષ્ટિ કરી છે. FOCA મુજબ, પાઇલટ સામે સ્વિસ નિયમો હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. આ અંગેની જાણકારી ભારતના ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA)ને આપવામાં આવી હતી. આ કારણે AI-151 ફ્લાઇટ નિર્ધારિત સમય અનુસાર ઓપરેટ થઈ શકી નહોતી.
ભારતથી ઉડાન ભરતા પાઇલટ્સ માટે ઉડાન પહેલાં ડ્રગ અને આલ્કોહોલ ટેસ્ટ ફરજિયાત છે, જ્યારે વિદેશથી ભારત આવતી ફ્લાઇટમાં સામાન્ય રીતે લેન્ડિંગ બાદ ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે.
એર ઈન્ડિયામાં આ પહેલો મામલો નથી. 4 ઓગસ્ટે ફુકેટ-દિલ્હી ફ્લાઇટના કમાન્ડર પાઇલટનો ડ્રગ ટેસ્ટ બે વખત પોઝિટિવ આવ્યો હતો. તે ફ્લાઇટ 300 ફૂટ નીચે આવી ગઈ હતી, જેમાં 145 લોકો સવાર હતા. 20થી વધુ મુસાફરો અને 4 ક્રૂ મેમ્બર ઘાયલ થયા હતા. પાઇલટે જણાવ્યું હતું કે તેને ઊંઘની સમસ્યા હતી અને ડોક્ટરની સલાહ મુજબ દવા લઈ રહ્યો હતો.
DGCAના નિયમો અત્યંત કડક છે. એરક્રાફ્ટ રૂલ્સ, 1937ના નિયમ 24 હેઠળ, કોઈપણ પાઇલટ કે ક્રૂ મેમ્બરને ફ્લાઇટના 12 કલાક પહેલાં સુધી દારૂ કે કોઈપણ માદક પદાર્થનું સેવન કરવાની મનાઈ છે. ફ્લાઇટ દરમિયાન પણ તેનું સેવન સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત છે.
એવિએશન ક્ષેત્રમાં પાઇલટ્સ માટે ફરજિયાત મેડિકલ ટેસ્ટમાં ક્લાસ 2 મેડિકલ (સ્ટુડન્ટ પાઇલટ લાઇસન્સ માટે) અને ક્લાસ 1 મેડિકલ (કમર્શિયલ પાઇલટ લાઇસન્સ અને એરલાઇન પાઇલટ્સ માટે)નો સમાવેશ થાય છે. ક્લાસ 1 મેડિકલમાં શારીરિક, માનસિક, દ્રષ્ટિ, શ્રવણ અને હૃદય સંબંધિત તપાસ કરવામાં આવે છે. ફ્લાઇટ પહેલાં અને લેન્ડિંગ પછી પાઇલટ્સનો બ્રીથ-એનાલાઇઝર ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે, જેનો હેતુ શરીરમાં આલ્કોહોલનું સ્તર શૂન્ય હોવાની ખાતરી કરવાનો છે. સાઇકોએક્ટિવ સબસ્ટન્સ (ડ્રગ) ટેસ્ટ પણ અનિવાર્ય છે, જે અંતર્ગત રેન્ડમ ડ્રગ ટેસ્ટિંગ કરવામાં આવે છે.