વોશિંગ્ટન: માનવ જે રીતે વિચારે છે, તેનાથી સાવ અલગ રીતે વિચારતી મશીનની ચર્ચા હવે વૈજ્ઞાનિક જગતમાં થઈ રહી છે. બાયોફિઝિસિસ્ટ અને ગણિતશાસ્ત્રી ડગ્લસ યોવાનની આગાહી મુજબ, ભવિષ્યમાં AI માત્ર માણસે આપેલી માહિતી પરથી જવાબ આપતી સિસ્ટમ નહીં રહે. તે બુદ્ધિના એવા નવા સ્વરૂપો પણ શોધી શકે છે, જેના વિશે આપણે અત્યારે કલ્પના પણ નથી કરી શકતા.
આજે AI ગણતરી કરે છે, પ્રશ્નોના જવાબ આપે છે, તસવીરો અને ભાષા સમજે છે તથા વૈજ્ઞાનિક સંશોધનમાં પણ મદદ કરે છે. પરંતુ જો એની ક્ષમતા સતત વધતી જાય, તો શું તે એવી રીતે વિચારી શકે જે માનવ મગજ માટે કુદરતી જ નથી? યોવાનના મતે બુદ્ધિ ફક્ત માનવ મગજ સુધી મર્યાદિત હોવી જરૂરી નથી. ભવિષ્યની AI સિસ્ટમો બુદ્ધિના એવા નવા પ્રકારો શોધી શકે છે, જે આજની માનવીય વિચારસરણીથી અલગ હશે.
આ વિચારનો સૌથી રસપ્રદ ભાગ એ છે કે AI ભવિષ્યમાં માત્ર હાલના જ્ઞાનનો ઉપયોગ નહીં કરે, પરંતુ નવી વૈજ્ઞાનિક શક્યતાઓ પણ શોધી શકે છે. તે કોઈ એવી ગણિતીય રીત શોધી શકે છે, જે અત્યાર સુધી માનવ વૈજ્ઞાનિકોએ વિચારી નથી. તે ભૌતિકશાસ્ત્ર, જીવવિજ્ઞાન અને ગણિત જેવા અલગ-અલગ વિષયોના જ્ઞાનને જોડીને નવી પરિકલ્પના પણ રજૂ કરી શકે છે.
આ બધામાં એક મહત્ત્વની બાબત માણસ અને AI વચ્ચેનો સહયોગ છે. AI જેમ માણસ સાથે કામ કરીને શીખે છે, તેમ માણસો પણ AI સાથે કામ કરીને નવા વિચારો મેળવશે, જે અનેક શોધમાં ઉપયોગી સાબિત થશે.