અમદાવાદમાં UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર લાગુ થનારા Merchant Discount Rate (MDR)ના વિરોધમાં વેપારીઓ રસ્તા પર ઊતર્યા છે. અમદાવાદ વેપારી મહાસંગઠનના નેજા હેઠળ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ વેપારીઓએ કાળી પટ્ટી અને પોસ્ટર સાથે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. તેમણે UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર MDRની જોગવાઈ રદ કરવાની માંગ કરી છે.
વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રમાં ઓનલાઈન માર્કેટ સામે સ્થાનિક વેપારીઓ પહેલેથી જ સ્પર્ધા કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર MDRનો વધારાનો ખર્ચ વેપારીઓ માટે વધુ મુશ્કેલી ઊભી કરશે. એક વેપારીએ કહ્યું, “ઓનલાઈન સામે માંડ ટકી રહેલા ઈલેક્ટ્રોનિક વેપારીઓને MDRના કારણે મોટો ફટકો પડશે.”
વેપારીઓએ દાવો કર્યો હતો કે જો MDRનો ખર્ચ વેપારીઓએ ઉઠાવવો પડશે તો તેની અસર વેપારના નફા પર પડશે. પરિણામે કેટલાક વેપારીઓ આ ખર્ચ ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. તેમણે ઉમેર્યું, “MDR ચાર્જ વેપારીઓ પોતાના પર નહીં રાખે અને અંતે ગ્રાહકો પર તેનો બોજ નાખવો પડી શકે છે.”
જોકે, કેન્દ્ર સરકારના સત્તાવાર સ્પષ્ટીકરણ મુજબ MDR ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલવાનો ચાર્જ નથી. બેંકોને સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ વેપારીઓ દ્વારા ગ્રાહકો પર MDRનો બોજ ન નાખવામાં આવે તેની ખાતરી કરે.
વિરોધ કરી રહેલા વેપારીઓએ UPIને સરળ અને સુવિધાજનક પેમેન્ટ સિસ્ટમ ગણાવી હતી. તેમના મતે UPIનો ઉપયોગ વધ્યો છે અને વેપારીઓ તેમજ ગ્રાહકો બંને માટે ડિજિટલ પેમેન્ટ વ્યવસ્થા સરળ બની છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે MDR લાગુ થવાથી આ વ્યવસ્થામાં વધારાનો ખર્ચ ઊભો થશે અને “સારી રીતે ચાલી રહેલી વ્યવસ્થાને તોડી પાડવાનું આયોજન થઈ રહ્યું છે.”
વેપારીઓએ સરકાર સમક્ષ કરવેરાના ભારનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો. તેમના સવાલ મુજબ વેપારીઓ GST, પર્સનલ ટેક્સ અને મનપા વેરા સહિત વિવિધ પ્રકારના કર અને ખર્ચ ભોગવી રહ્યા છે ત્યારે UPI પેમેન્ટ પર વધારાનો MDR શા માટે લાદવો જોઈએ? તેમણે સરકારને MDRની જોગવાઈ અંગે પુનર્વિચાર કરવા અને વેપારીઓ પર વધારાનો નાણાકીય બોજ ન આવે તે માટે યોગ્ય નિર્ણય લેવા માંગ કરી છે.
કેન્દ્ર સરકારના 15 સપ્ટેમ્બર 2026ના સત્તાવાર સ્પષ્ટીકરણ મુજબ વ્યક્તિથી વ્યક્તિ (P2P) UPI ટ્રાન્ઝેક્શન મફત રહેશે. ₹2,000 સુધીના P2M વ્યવહારો પર પણ MDR નહીં લાગે. જ્યારે નિર્ધારિત મોટા P2M વ્યવહારોમાં ₹2,000થી વધુની રકમ પર 0.4% MDR લાગુ થવાનું માળખું જાહેર કરાયું છે. ₹75,000 કે તેથી વધુના વ્યવહારમાં MDR પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન ₹300 સુધી મર્યાદિત રહેશે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ કુલ વેપારી UPI વ્યવહારોમાંથી આશરે 96% વ્યવહારો નવા MDR માળખાથી પ્રભાવિત નહીં થાય.