કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોમાં 8મા પગાર પંચની ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ પંચ 1 જાન્યુઆરી, 2026થી લાગુ થવાની ધારણા છે. પેન્શનમાં કેટલો વધારો થશે તે મુખ્યત્વે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર આધાર રાખે છે.
7મા પગાર પંચ હેઠળ હાલ લઘુતમ બેસિક પેન્શન 9,000 રૂપિયા છે. 8મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર બદલાય તો આ આંકડામાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે કર્મચારીનું પેન્શન તેમના છેલ્લા બેસિક પગારના 50 ટકા અથવા છેલ્લા 10 મહિનાના સરેરાશ બેસિક પગારના 50 ટકા જેટલું હોય છે.
કર્મચારી સંગઠનો માંગ કરી રહ્યા છે કે 1 જાન્યુઆરી, 2026 પહેલા નિવૃત્ત થયેલા કર્મચારીઓને પણ 8મા પગાર પંચના નિયમોમાં સમાન રીતે સામેલ કરવામાં આવે.
વિવિધ મીડિયા અહેવાલો અને નિષ્ણાતોના અંદાજ મુજબ, 8મા પગાર પંચમાં 2.1, 2.28 કે 2.57 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થઈ શકે છે. તેના આધારે લેવલ 5થી 9 સુધીના કર્મચારીઓ માટે શક્ય લઘુતમ બેસિક પેન્શન આ પ્રમાણે ગણવામાં આવે છે:
1. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.1
લેવલ 5: આશરે ₹30,660
લેવલ 6: આશરે ₹37,170
લેવલ 7: આશરે ₹47,145
લેવલ 8: આશરે ₹49,980
લેવલ 9: આશરે ₹55,755
2. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.28
લેવલ 5: આશરે ₹33,288
લેવલ 6: આશરે ₹40,356
લેવલ 7: આશરે ₹51,186
લેવલ 8: આશરે ₹54,264
લેવલ 9: આશરે ₹60,534
3. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57
લેવલ 5: આશરે ₹37,522
લેવલ 6: આશરે ₹45,489
લેવલ 7: આશરે ₹57,697
લેવલ 8: આશરે ₹61,166
લેવલ 9: આશરે ₹68,234
ઓલ ઈન્ડિયા ડિફેન્સ એમ્પ્લોયીઝ ફેડરેશન (AIDEF) સહિત અનેક કર્મચારી સંગઠનો માંગ કરી રહ્યા છે કે પેન્શન છેલ્લા પગારના 50 ટકાને બદલે ઓછામાં ઓછું 67 ટકા કરવામાં આવે અને ફેમિલી પેન્શન 50 ટકા નક્કી થાય. ભારત પેન્શનર્સ સમાજે 8મા પગાર પંચ હેઠળ લઘુતમ પેન્શન દર મહિને ઓછામાં ઓછું ₹45,000 કરવાની માંગ કરી છે. નવો પગાર પંચ લાગુ થયા પછી હાલનો મોંઘવારી ભથ્થું (DR) શૂન્ય ટકા પર ફરી સેટ થશે અને નવો મોંઘવારી ભથ્થું સુધારેલા મૂળભૂત પેન્શનના આધારે આપવામાં આવશે.
નોંધનીય છે કે આ આંકડા ફક્ત સંભવિત ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને અંદાજ પર આધારિત છે. કેન્દ્ર સરકાર 8મા પગાર પંચની અંતિમ ભલામણોને મંજૂરી આપે અને તેને લાગુ કરવાની જાહેરાત કરે ત્યારે જ વાસ્તવિક પેન્શન કેટલું થશે તે સ્પષ્ટ થશે.