કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ 8મા પગાર પંચની ભલામણોની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. પગાર પંચે 9 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ પુડુચેરીની મુલાકાત પૂરી કરી લીધી છે અને હવે 16, 17 અને 18 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ ચંદીગઢની મુલાકાત લેવાનું આયોજન છે. આ દરમિયાન વિવિધ કર્મચારી સંગઠનોએ પોતાના પગાર, પ્રમોશન અને કારકિર્દીના વિકાસ અંગેની માંગણીઓ પંચ સમક્ષ જોરશોરથી રજૂ કરી છે.
આ માંગણીઓમાં મોડિફાઈડ એશ્યોર્ડ કરિયર પ્રોગ્રેસન (MACP) સિસ્ટમમાં મોટા ફેરફાર કરવાની માંગ સૌથી વધુ ધ્યાન ખેંચી રહી છે. હાલની વ્યવસ્થા હેઠળ કર્મચારીઓને 10, 20 અને 30 વર્ષની નોકરી પૂરી થવા પર ત્રણ વખત નાણાકીય વધારો મળે છે. પરંતુ કર્મચારી સંગઠનો હવે ત્રણને બદલે પાંચ વખત નાણાકીય વધારો આપવાની માંગ કરી રહ્યા છે. તેમની બીજી માંગ એ છે કે વધારા વચ્ચેનો ગાળો ઘટાડવો જોઈએ અને આ લાભ કર્મચારીની આગામી પ્રમોશનલ પોસ્ટના પગાર સ્તર સાથે જોડવો જોઈએ.
કેન્દ્રીય કર્મચારી સંગઠનો માને છે કે હાલની MACP વ્યવસ્થા એવા કર્મચારીઓની વરિષ્ઠતા અને વધતી જવાબદારીઓને યોગ્ય ન્યાય આપતી નથી, જેઓ લાંબા સમયથી એક જ પોસ્ટ પર ફરજ બજાવી રહ્યા છે. તેથી તેમને વધુ વખત અને ટૂંકા ગાળામાં નાણાકીય વધારો મળવો જોઈએ.
મિનિસ્ટ્રીયલ સ્ટાફ એસોસિએશન, સર્વે ઓફ ઈન્ડિયાએ માંગ કરી છે કે 8, 15, 22, 28 અને 32 વર્ષની સેવા પૂરી થયા પછી MACP હેઠળ પાંચ નાણાકીય વધારા આપવા જોઈએ. સંગઠને એમ પણ કહ્યું છે કે MACPનો લાભ કર્મચારીની આગામી પ્રમોશનલ પોસ્ટના પગાર સ્તર પર આધારિત હોવો જોઈએ, અને માત્ર આગામી પે મેટ્રિક્સ સ્તર પર નહીં. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કર્મચારી લેવલ 7 પર હોય અને તેની આગામી પ્રમોશનલ પોસ્ટ લેવલ 10 પર હોય, તો પછીના પે મેટ્રિક્સ લેવલ 8ને બદલે સીધા લેવલ 10 મુજબ લાભ મળવો જોઈએ.
પોસ્ટલ કર્મચારીઓએ પણ 6, 12 અને 18 વર્ષ પછી MACPની માંગ ઉઠાવી છે. ફેડરેશન ઓફ નેશનલ પોસ્ટલ ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ (FNPO)એ આ વધારો 6, 12, 18, 24 અને 30 વર્ષની સેવા પછી આપવાની હિમાયત કરી છે. FNPOની એક ખાસ માંગ એ છે કે જો કર્મચારી પ્રમોશનનો સ્વીકાર ન કરે, તો તેના MACP લાભો રોકવા કે વિલંબ કરવો જોઈએ નહીં. સંગઠનની દલીલ છે કે પ્રમોશન અને MACP બંને સંપૂર્ણપણે અલગ બાબતો છે.
નેશનલ કાઉન્સિલ-JCM સ્ટાફ સાઇડે 30 વર્ષની નોકરી દરમિયાન ઓછામાં ઓછા પાંચ નાણાકીય વધારાની માંગ કરી છે અને પ્રમોશનલ પદોના પગાર માળખાના આધારે કારકિર્દીમાં પ્રગતિની રજૂઆત કરી છે. બીજી તરફ, રેલ્વે સિનિયર સિટીઝન્સ વેલ્ફેર સોસાયટી (RSCWS)એ હાલમાં નાણાકીય વધારા વચ્ચેના 10 વર્ષના લાંબા અંતરને ઘટાડવા પર ભાર મૂક્યો છે.
કર્મચારી સંગઠનો માને છે કે જો MACPમાં આ સુધારા થાય, તો જે કર્મચારીઓ લાંબા સમયથી પ્રમોશન વિના એક જ પદ પર અટકી ગયા છે તેમને મોટો આર્થિક ફાયદો થશે. તેમના પગારમાં નિયમિત વધારો સુનિશ્ચિત થશે અને કારકિર્દીની સ્થગિતતા દૂર થશે. હાલમાં 10 વર્ષના અંતરથી કર્મચારીઓમાં અસંતોષ છે, જેની તેમના મનોબળ પર અસર પડે છે.
જોકે આ બધી હાલ પૂરતી કર્મચારી સંગઠનોની માંગણીઓ છે. 8મું પગાર પંચ આ માંગણીઓ સ્વીકારશે કે નહીં તે અંગે હજી કોઈ અંતિમ નિર્ણય આવ્યો નથી. નોંધનીય છે કે 8મા પગાર પંચની રચના 3 નવેમ્બર, 2025ના રોજ કરવામાં આવી હતી, જેના અધ્યક્ષ ન્યાયાધીશ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ છે. કેન્દ્ર સરકારે 18 મહિનામાં રિપોર્ટ માંગ્યો છે અને 10 મહિનાથી વધુ સમય વીતી ગયો હોવાથી પરામર્શની પ્રક્રિયા હવે અંતિમ તબક્કામાં છે. હવે જોવું રહ્યું કે સરકાર અને પંચ આ માંગણીઓ પર શું વલણ અપનાવે છે.