કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ, ખાસ કરીને રેલવે કર્મચારીઓ, 8મા પગાર પંચની રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ વચ્ચે ઇન્ડિયન રેલવે ટેકનિકલ સુપરવાઇઝર એસોસિએશન (IRTSA)એ સરકાર સમક્ષ પગાર વધારા અંગે એક પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જેનાથી લાખો કર્મચારીઓને લાભ થઈ શકે છે. આગામી 22 ઓક્ટોબરે મુંબઈમાં પગાર પંચની મહત્વની બેઠક યોજાવાની છે, જે પહેલાં આ પ્રસ્તાવ આવ્યો છે.
દરેક સ્તર માટે અલગ ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ
IRTSAએ સૌથી મોટી માંગ ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં ફેરફારની કરી છે. અત્યાર સુધી બધા કર્મચારીઓ માટે એકસરખું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થતું હતું, પરંતુ હવે એસોસિએશને કહ્યું છે કે પગાર સ્તર (લેવલ) મુજબ તે અલગ અલગ હોવું જોઈએ. તેમણે સૂચવ્યું છે:
- લેવલ 1–3: 2.92
- લેવલ 4–8: 3.50
- લેવલ 9–13: 3.80
- લેવલ 14–16: 4.09
- લેવલ 17–18 (વરિષ્ઠ કર્મચારીઓ): 4.38
એસોસિએશનનું માનવું છે કે દરેક નોકરીમાં જોખમ અને જવાબદારી અલગ હોય છે, તેથી એક જ ફોર્મ્યુલા યોગ્ય નથી. કામનો ભાર અને જવાબદારી પ્રમાણે પગાર નક્કી થવો જોઈએ.
3% ની જગ્યાએ 5% ઇન્ક્રીમેન્ટનો પ્રસ્તાવ
બીજી મોટી માંગ વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ અંગે છે. હાલમાં સરકારી કર્મચારીઓને દર વર્ષે મૂળ પગારના 3% ઇન્ક્રીમેન્ટ મળે છે, જેને 5% કરવાની માંગ કરાઈ છે. આ ઉપરાંત, પ્રમોશન મળે ત્યારે બે વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ જેટલો સીધો ફાયદો આપવાનો પ્રસ્તાવ છે. દર 10 વર્ષે મોંઘવારી વધતાં કર્મચારીઓની ખરીદશક્તિ ઘટે છે, તેથી આ ફેરફારથી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને રાહત થઈ શકે છે.
લઘુત્તમ વેતન ગણતરીમાં ફેરફારની અપીલ
લઘુત્તમ વેતન નક્કી કરવાની રીતમાં પણ ફેરફારની માંગ થઈ છે. અગાઉના 3 વપરાશ એકમ (Consumption Unit)ની જગ્યાએ હવે 4.6 એકમ વાપરવાનું સૂચન છે. આજના સમયમાં પીવાનું બોટલબંધ પાણી, ઇન્ટરનેટ ખર્ચ અને આરોગ્ય વીમા જેવી જરૂરી બાબતોને પણ ગણતરીમાં સામેલ કરવાની અપીલ કરાઈ છે.
કામના કલાકો અને જોખમની ગણતરી
IRTSAએ ટેકનિકલ અને સુરક્ષા વિભાગના કર્મચારીઓની કપરી જવાબદારીઓ પર ભાર મૂક્યો છે. ફિલ્ડમાં કામ કરતા ટેકનિકલ કર્મચારીઓ અઠવાડિયામાં 48 કલાક ડ્યુટી કરે છે, જ્યારે ઓફિસમાં કામ કરતો સપોર્ટ સ્ટાફ 45 કલાક કામ કરે છે. તેથી પગાર નક્કી કરતી વખતે કામની મુશ્કેલી, જોખમ અને પદની જવાબદારી ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ.
8મા પગાર પંચનો નિર્ણય ક્યારે?
તાજેતરમાં 8 ઓક્ટોબરે બેંગલુરુમાં 8મા પગાર પંચની બેઠક યોજાઈ હતી. હવે સૌની નજર 22 ઓક્ટોબરે મુંબઈની બેઠક પર છે, જ્યાં કર્મચારી સંગઠનો પગાર, પેન્શન અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટરના મુદ્દા ઉઠાવશે. સરકારે 3 નવેમ્બર 2025ના રોજ જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં ત્રણ સભ્યોના 8મા પગાર પંચની રચના કરી છે. આ પંચે 18 મહિનામાં ફાઇનલ રિપોર્ટ રજૂ કરવાનો છે, તેથી મે–જૂન 2027 સુધીમાં રિપોર્ટ અને પગાર વધારાની સત્તાવાર જાહેરાત થવાની સંભાવના છે.