કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ 8મા પગાર પંચની ભલામણોની રાહ જોઈ રહ્યા છે. પગાર વધારાની ચર્ચામાં સૌથી વધુ નામ 'ફિટમેન્ટ ફેક્ટર'નું આવે છે. પરંતુ નવો બેઝિક પગાર ફક્ત ફિટમેન્ટ ફેક્ટરથી નક્કી થતો નથી, તેમાં બીજા પણ ઘણા આર્થિક પાસાં મહત્ત્વના છે.
સામાન્ય રીતે વર્તમાન બેઝિક પગારને નવા બેઝિક પગારમાં ફેરવવા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વપરાય છે. પણ નવું પગાર માળખું ઘડતી વખતે આ એક આંકડો પૂરતો નથી હોતો. સરકાર અને પગાર પંચ બીજા ઘણા પરિબળો પણ ધ્યાનમાં લે છે.
નવો પગાર નક્કી કરવામાં આ પરિબળો મહત્ત્વનો ભાગ ભજવે છે:
વર્તમાન બેઝિક પગાર — કર્મચારીનો હાલનો મૂળભૂત પગાર કેટલો છે.
મોંઘવારી ભથ્થું (DA) — હાલ મળતા મોંઘવારી ભથ્થાનો દર અને ટકાવારી.
ફુગાવો અને જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ — બજારમાં મોંઘવારીનો દર અને રોજિંદા જીવનનો ખર્ચ.
પગાર મેટ્રિક્સ અને પગાર સ્તર — કર્મચારી કયા પે-મેટ્રિક્સ અને લેવલમાં આવે છે.
ભથ્થાં અને બીજા લાભો — સરકારી નોકરી હેઠળ મળતા બીજા લાભો અને ભથ્થાં, જેમ કે HRA.
સરકારની નાણાકીય ક્ષમતા — સરકારી તિજોરી પર પડતો બોજ અને સરકારની આર્થિક સ્થિતિ.
અહીં એ નોંધવું જરૂરી છે કે 8મા પગાર પંચ હેઠળ ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને હજુ અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નથી. કર્મચારી સંગઠનો 3.833 અને 4.0 જેવા ઊંચા ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગણી કરી રહ્યા છે. પણ આ ફક્ત તેમની માંગણીઓ છે, સરકાર કે પગાર પંચનો અંતિમ નિર્ણય નથી. તેથી 2.75, 3.0, 3.5 કે 3.833 જેવા કોઈ પણ આંકડાને હાલ અંતિમ અને પુષ્ટિ થયેલો નવો બેઝિક પગાર ગણી શકાય નહીં. અંતિમ રકમ 8મા પગાર પંચની ભલામણો અને કેન્દ્ર સરકારની સત્તાવાર મંજૂરી પછી જ નક્કી થશે.
આ મુદ્દે ચર્ચા માટે આગામી દિવસોમાં વિવિધ શહેરોમાં બેઠકોનો દોર શરૂ થઈ રહ્યો છે. 8મા પગાર પંચની આગળની બેઠક 7 અને 8 ઓક્ટોબરે બેંગલુરુમાં યોજાશે. ત્યાર બાદ બીજી મહત્ત્વની બેઠક 22 અને 23 ઓક્ટોબરે મુંબઈમાં યોજાવાની છે. આ પ્રક્રિયા માટે 10 ઓક્ટોબર સુધી અંતિમ અરજીઓ સ્વીકારાશે. આ બેઠકોમાં DA, HRA અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર જેવા જટિલ મુદ્દાઓ પર ગંભીર ચર્ચા થવાની અપેક્ષા છે. બેઠકોના પરિણામો પર લાખો કર્મચારીઓની નજર ટકેલી છે.