કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોનું ધ્યાન હાલ 8મા પગાર પંચ તરફ છે. નવા પગાર પંચ હેઠળ લઘુત્તમ પગાર અને પેન્શનમાં કેટલો વધારો થશે તેની દરેકને રાહ છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર કેટલું રહેશે તે અંગે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે.
પગાર પંચ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓના પગાર, ભથ્થાં અને પેન્શનની સમીક્ષા કરે છે અને ફેરફારની ભલામણ કરે છે. આ પંચ સમક્ષ કર્મચારી સંગઠનો, યુનિયનો અને અન્ય હિસ્સેદારો પોતાની માંગણીઓ રજૂ કરી રહ્યા છે.
આ ક્રમમાં કર્ણાટક પોસ્ટ્સ અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન પેન્શનર્સ એસોસિયેશને 8મા પગાર પંચ સમક્ષ કેટલીક મુખ્ય માંગણીઓ મૂકી છે. સંગઠને લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹69,000 અને લઘુત્તમ પેન્શન ₹34,470 રાખવાનો પ્રસ્તાવ આપ્યો છે. સાથે જ વર્તમાન પગાર માળખામાં ફેરફાર અને વાર્ષિક વધારાના દરમાં વધારો કરવાની માંગ પણ કરી છે. નોંધનીય છે કે આ માત્ર સંગઠનની ભલામણો છે. સરકારે તેને હજુ મંજૂરી આપી નથી.
લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹69,000 કરવાનો પ્રસ્તાવ
કર્ણાટક પેન્શનર્સ એસોસિયેશને 8મા પગાર પંચ હેઠળ 3.833 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવાની માંગ કરી છે. આ માંગ નેશનલ કાઉન્સિલ-જોઈન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી (NC-JCM)ના કર્મચારીઓ દ્વારા રજૂ કરાયેલા પ્રસ્તાવ સાથે મળતી આવે છે.
હાલમાં 7મા પગાર પંચ હેઠળ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹18,000 છે. કર્મચારી સંગઠનોની દલીલ છે કે વધતી ફુગાવાને કારણે આ પગારમાં ઘરનો ખર્ચ પૂરો કરવો મુશ્કેલ બન્યો છે.
જો 3.833નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મંજૂર થાય તો ₹18,000નો લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹69,000 સુધી પહોંચી શકે છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક ગુણક છે, જેના આધારે નવા પગાર માળખા પ્રમાણે જૂના મૂળ પગાર અને પેન્શનને સમાયોજિત કરવામાં આવે છે. જોકે અંતિમ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પગાર પંચની ભલામણ અને સરકારની મંજૂરી બાદ જ નક્કી થશે.
લઘુત્તમ પેન્શન ₹9,000થી વધારીને ₹34,470 કરવાની માંગ
પેન્શનર્સ એસોસિયેશને લઘુત્તમ પેન્શન વધારવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. સંગઠન ઇચ્છે છે કે હાલનું ₹9,000 લઘુત્તમ પેન્શન લગભગ ₹34,470 થાય. આ દરખાસ્ત પણ 3.833 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર આધારિત છે. જો આ માંગ સ્વીકારાય તો પેન્શનરોના માસિક લઘુત્તમ પેન્શનમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય. પરંતુ હાલ આ માત્ર પ્રસ્તાવ છે. સરકાર કે 8મા પગાર પંચે આ રકમને હજુ આખરી મંજૂરી આપી નથી.
ફુગાવા પ્રમાણે લઘુત્તમ વેતન સમાયોજિત કરવાની માંગ
સંગઠને કર્મચારીઓની લઘુત્તમ વેતન જરૂરિયાત માપવા માટે વપરાતા આયક્રોઇડ ફોર્મ્યુલામાં પણ ફેરફારની માંગ કરી છે. સંગઠન કહે છે કે લઘુત્તમ વેતન નક્કી કરતી વખતે ફુગાવા અને રોજિંદા કૌટુંબિક ખર્ચને ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ. તેમાં ડિજિટલ સેવાઓ પરના ખર્ચનો પણ સમાવેશ કરવો જોઈએ.
આ ઉપરાંત સંગઠને વાર્ષિક પગાર વધારો હાલના 3% દરથી વધારીને 6% કરવાનું સૂચન કર્યું છે. સંગઠનના મતે તેનાથી કર્મચારીઓને સારું કામ કરવાનું પ્રોત્સાહન મળશે અને તેમની કામગીરી તથા કાર્યક્ષમતામાં સુધારો થશે.
કૌટુંબિક ગણતરીના નિયમોમાં ફેરફારનું સૂચન
પેન્શનરોના સંગઠને પગાર નિર્ધારણ માટે હાલની ત્રણ-યુનિટ કુટુંબ ગણતરી પ્રણાલીને પાંચ-યુનિટ માળખામાં બદલવાનું પણ સૂચન કર્યું છે. પ્રસ્તાવ મુજબ કુટુંબમાં કર્મચારી, જીવનસાથી અને બે બાળકોનો સમાવેશ થાય. સાથે કર્મચારીના માતાપિતા માટે 0.8 એકમની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. એટલે કુલ 5.6 એકમના આધારે પરિવારની જરૂરિયાતો માપવાનું સૂચન છે.
શું સરકારે આ દરખાસ્તોને મંજૂરી આપી છે?
8મા પગાર પંચ હેઠળ પગાર અને પેન્શનમાં ફેરફાર અંગે હજુ કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી. કર્ણાટક પોસ્ટ્સ અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ પેન્શનર્સ એસોસિયેશન દ્વારા રજૂ કરાયેલી માંગણીઓની સમીક્ષા હજુ બાકી છે.
જ્યાં સુધી પગાર પંચ પોતાની ભલામણો રજૂ નહીં કરે અને કેન્દ્ર સરકાર તેને મંજૂરી નહીં આપે, ત્યાં સુધી લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹69,000, લઘુત્તમ પેન્શન ₹34,470 અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.833 નિશ્ચિત ગણી શકાય નહીં. હાલ તો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોએ સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ જોવી પડશે.