કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8મા પગાર પંચની ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. કર્મચારી સંગઠનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.0 થી 4.0 વચ્ચે રાખવાની માંગ કરી રહ્યા છે. આ માંગ સ્વીકારાય તો બેઝિક પગારમાં ત્રણથી ચાર ગણો વધારો થઈ શકે છે. જોકે અંતિમ નિર્ણય સરકારે કમિશનનો રિપોર્ટ આવ્યા પછી જ લેવાનો છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે?
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એવો આંકડો છે, જેનાથી હાલનો મૂળ પગાર નવા મૂળ પગારમાં ફેરવાય છે. સૂત્ર આ પ્રમાણે છે: હાલનો મૂળ પગાર × ફિટમેન્ટ ફેક્ટર = નવો મૂળ પગાર.
6ઠ્ઠા પગાર પંચમાં આ ફેક્ટર 1.86 હતો, જ્યારે 7મા પગાર પંચમાં 2.57 રાખવામાં આવ્યો હતો.
કર્મચારી સંગઠનો 3.0 થી 4.0 કેમ માંગે છે?
છેલ્લા બે દાયકામાં ઘરખર્ચ, શિક્ષણ, આરોગ્ય અને રોજિંદી જરૂરિયાતોના ભાવ ખૂબ વધ્યા છે. મોંઘવારીને ધ્યાનમાં રાખીને કર્મચારી સંગઠનો 3.0 થી 4.0 વચ્ચે ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ કરી રહ્યા છે. આ શ્રેણીમાં આંકડો સ્વીકારાય તો પગારમાં મોટો વધારો થશે.
2.75 અને 3.5 ના ફેક્ટર પર સંભવિત ગણતરી
લેવલ 1: હાલનો બેઝિક 18,000 રૂપિયા | 2.75 પ્રમાણે 49,500 | 3.5 પ્રમાણે 63,000
લેવલ 2: હાલનો બેઝિક 19,900 | 2.75 પ્રમાણે 54,725 | 3.5 પ્રમાણે 69,650
લેવલ 3: હાલનો બેઝિક 21,700 | 2.75 પ્રમાણે 59,675 | 3.5 પ્રમાણે 75,950
લેવલ 4: હાલનો બેઝિક 25,500 | 2.75 પ્રમાણે 70,125 | 3.5 પ્રમાણે 89,250
લેવલ 5: હાલનો બેઝિક 29,200 | 2.75 પ્રમાણે 80,300 | 3.5 પ્રમાણે 1,02,200
લેવલ 6: હાલનો બેઝિક 35,400 | 2.75 પ્રમાણે 97,350 | 3.5 પ્રમાણે 1,23,900
લેવલ 7: હાલનો બેઝિક 44,900 | 2.75 પ્રમાણે 1,23,475 | 3.5 પ્રમાણે 1,57,150
લેવલ 10: હાલનો બેઝિક 56,100 | 2.75 પ્રમાણે 1,54,275 | 3.5 પ્રમાણે 1,96,350
લેવલ 13: હાલનો બેઝિક 1,23,100 | 2.75 પ્રમાણે 3,38,525 | 3.5 પ્રમાણે 4,30,850
લેવલ 18: હાલનો બેઝિક 2,50,000 | 2.75 પ્રમાણે 6,87,500 | 3.5 પ્રમાણે 8,75,000
ઉદાહરણ: લેવલ 6ના કર્મચારીનો હાલનો બેઝિક પગાર 35,400 રૂપિયા છે. 3.5નો ફેક્ટર લાગુ પડે તો તે 1,23,900 રૂપિયા થાય, જે આશરે સાડા ત્રણ ગણો વધારો દર્શાવે છે.
ભથ્થાં અને પેન્શન પર પણ અસર
આ આંકડા ફક્ત મૂળ પગારના છે. નવો મૂળ પગાર નક્કી થયા પછી તેના પર ગણાતું મોંઘવારી ભથ્થું (DA), ઘરભાડા ભથ્થું (HRA) અને મુસાફરી ભથ્થામાં પણ પ્રમાણમાં વધારો થશે. એટલે હાથમાં આવતા કુલ પગારમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ થશે. પેન્શન પણ નવા મૂળ પગારના આધારે ગણાતું હોવાથી પેન્શનરોને પણ સીધો ફાયદો થશે.
ચિત્ર ક્યારે સ્પષ્ટ થશે?
8મા પગાર પંચની રચના 3 નવેમ્બર 2025ના રોજ કરવામાં આવી હતી. તેને અંતિમ રિપોર્ટ તૈયાર કરવા 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. હાલમાં કમિશન દેશભરના કર્મચારીઓ, યુનિયનો અને અન્ય હિસ્સેદારો સાથે સલાહ-સૂચન કરી રહ્યું છે. રિપોર્ટ આવ્યા પછી જ કેન્દ્ર સરકાર અંતિમ નિર્ણય લેશે.
(ડિસ્ક્લેમર: આ લેખમાં આપેલા આંકડા અંદાજિત ગણતરી પર આધારિત છે. સરકારના સત્તાવાર નિર્ણય પ્રમાણે અંતિમ પગારમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.)