8માં પગાર પંચની પ્રક્રિયા આગળ વધી રહી છે. કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓના પગાર માળખામાં સુધારો કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. આ દરમિયાન ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અંગે 3.83 અને 4.0 જેવા આંકડાઓ ચર્ચામાં છે. જો આમાંથી કોઈ પણ પરિબળ મંજૂર થાય તો મૂળભૂત પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે. પણ એ યાદ રાખવું જરૂરી છે કે 8માં પગાર પંચે ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું નથી. તેથી હાલ ચર્ચાતા બધા આંકડા ફક્ત દરખાસ્તો અને અંદાજ છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે?
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ ગુણક છે, જેનો ઉપયોગ જૂના મૂળભૂત પગારને નવા પગાર માળખામાં બદલવા માટે થાય છે. 6ઠ્ઠા પગાર પંચમાં તે 1.86 હતો. 7માં પગાર પંચમાં 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. એટલે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર જેટલો ઊંચો, તેટલો નવો મૂળભૂત પગાર વધુ થશે. પણ આ એક જ આંકડો વાસ્તવિક પગારમાં થતો ફેરફાર નક્કી કરતો નથી.
3.83 અને 4.0ની માંગ શા માટે?
કર્મચારી અને પેન્શનર સંગઠનો 8માં પગાર પંચ સમક્ષ વિવિધ માંગણીઓ રજૂ કરી રહ્યા છે. ઓલ ઈન્ડિયા ફેડરેશન ઓફ પેન્શનર્સ એસોસિએશન્સ (AIFPA)એ 3.83નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સૂચવ્યો છે. ભારતીય મઝદૂર સંઘ સાથે જોડાયેલા ભારત સરકાર કર્મચારી મહાસંઘ (BPMS)એ તેમના મેમોરેન્ડમમાં 4.0નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. હાલમાં 8માં પગાર પંચની પેનલ દેશના મુખ્ય શહેરોમાં કર્મચારીઓ, પેન્શનરો અને અન્ય હિતધારકો સાથે બેઠક કરીને તેમના મંતવ્યો એકત્ર કરી રહી છે.
₹56,100ના મૂળ પગાર પર કેટલી અસર?
ધારો કે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીનો વર્તમાન મૂળ પગાર ₹56,100 છે. જો 3.83નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થાય તો અંદાજિત નવો મૂળ પગાર:
₹56,100 × 3.83 = ₹2,14,863
જો 4.0નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થાય તો:
₹56,100 × 4 = ₹2,24,400
એટલે આ બે અંદાજ વચ્ચેનો તફાવત આશરે ₹9,537 પ્રતિ માસ મૂળ પગારનો થાય છે.
₹35,400ના મૂળ પગાર ધરાવતા કર્મચારી માટે ગણિત
જો કર્મચારીનો વર્તમાન મૂળ પગાર ₹35,400 હોય, તો 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરથી અંદાજિત નવો મૂળ પગાર:
₹35,400 × 3.83 = ₹1,35,582
આ આંકડાને અંતિમ પગાર ન સમજો
યાદ રહે, ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો આંકડો ફક્ત અંદાજિત નવા મૂળ પગાર દર્શાવે છે. તે કર્મચારીના કુલ માસિક પગારને સીધો નક્કી કરતો નથી. વાસ્તવિક પગારમાં મોંઘવારી ભથ્થું (DA), ઘર ભાડું ભથ્થું (HRA), પરિવહન ભથ્થું અને અન્ય ભથ્થાં પણ જોડાય છે. 8માં પગાર પંચની અંતિમ ભલામણોમાં આ બધા પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે.