કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો 8મા પગાર પંચની ભલામણોની રાહ જોઈ રહ્યા છે. પગાર પંચની ચર્ચામાં સૌથી વધુ પૂછાતો પ્રશ્ન ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો છે. કારણ કે કર્મચારીના ખાતામાં દર મહિને કેટલી રકમ જમા થશે તે મોટે ભાગે આ ફેક્ટર પર જ નક્કી થાય છે.
સરળ ભાષામાં કહીએ તો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એવો ગુણાંક છે જેના વડે જૂના બેઝિક પગારને નવા પગાર પંચ મુજબ વધારવામાં આવે છે. જૂનો બેઝિક પગાર × ફિટમેન્ટ ફેક્ટર = નવો બેઝિક પગાર. જેમ ફેક્ટર ઊંચું, તેમ પગારમાં વધારો વધુ.
કયા આંકડાઓની ચર્ચા થાય છે?
સરકારે હજુ 8મા પગાર પંચ માટે કોઈ ચોક્કસ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નક્કી કર્યું નથી. નિષ્ણાતો અને વિવિધ વિભાગોમાં 1.83, 2.00, 2.57, 3.83 અને 4.00 જેવા આંકડાઓ પર ચર્ચા ચાલી રહી છે. આમાંથી કોઈ પણ ફેક્ટર અમલમાં આવે તો કર્મચારીના બેઝિક પગારમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થશે.
ગણતરી કેવી રીતે થાય?
ધારો કે 7મા પગાર પંચ હેઠળ કોઈ કર્મચારીનો બેઝિક પગાર 18,000 રૂપિયા છે. જો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.83 રહે તો નવો બેઝિક પગાર આશરે 32,940 રૂપિયા થશે. ફેક્ટર 2.00 રહે તો 36,000 રૂપિયા, 2.57 રહે તો આશરે 46,260 રૂપિયા, 3.83 રહે તો આશરે 68,940 રૂપિયા અને 4.00 રહે તો 72,000 રૂપિયા થશે. આ ગણતરી ફક્ત બેઝિક પગાર પરની છે. ખરું ઉપાડનું પ્રમાણ મોંઘવારી ભથ્થું (DA) અને અન્ય ભથ્થાં ઉમેર્યા પછી બદલાશે અને તે સરકારની અંતિમ મંજૂરી પર આધાર રાખે છે.
કર્મચારી સંગઠનોની માંગ શું છે?
કોઈ સરકારી બેઠકમાં અંતિમ નિર્ણય થયો નથી, પણ કર્મચારી સંગઠનો સક્રિય છે. મોટા ભાગના કર્મચારી અને પેન્શનર સંગઠનો 3.83થી 4.00 સુધીના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ કરી રહ્યા છે. જો સરકાર આટલું ઊંચું ફેક્ટર મંજૂર કરે તો સૌથી નીચલા સ્તરના કર્મચારીનો બેઝિક પગાર પણ 72,000 રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે આ માત્ર માંગ છે, નિર્ણય નથી.
રિપોર્ટ ક્યારે આવશે, ક્યારે લાગુ થશે?
સરકારી પ્રક્રિયા મુજબ 8મા પગાર પંચની વિધિવત રચના નવેમ્બર 2025માં કરવાની ધારણા છે. રચના પછી પંચને તમામ પાસાઓનો અભ્યાસ કરીને અહેવાલ રજૂ કરવા 18 મહિનાનો સમય મળશે. એટલે અંતિમ અહેવાલ મે 2027 સુધીમાં સરકારને સોંપાય તેવી શક્યતા છે. રિપોર્ટ સોંપાયા પછી ભલામણો સ્વીકારવામાં અને પગારમાં લાગુ કરવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે.
નોંધનીય છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર, રિપોર્ટની તારીખ અને પગાર વધારાના આંકડા હજુ સરકારી નિર્ણય નથી. વિશ્વસનીય માહિતી માટે સરકારની સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ જોવી જરૂરી છે.