નવી દિલ્હી: કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીનો પગાર ફક્ત તેમના પોતાના ખર્ચ પૂરતો નથી હોતો. ઘરનું ભાડું, બાળકોનું શિક્ષણ, રોજિંદી જરૂરિયાતો અને ખોરાક — આ બધું તેમની આવક પર આધારિત છે. ઘણા કર્મચારીઓ વૃદ્ધ માતાપિતાની જવાબદારી પણ ઉપાડે છે. ત્યારે પ્રશ્ન થાય છે: લઘુત્તમ વેતન નક્કી કરતી વખતે શું આખા પરિવારની જવાબદારી ગણતરીમાં લેવાય છે? કર્મચારી સંગઠનોએ 8મા પગાર પંચ સમક્ષ આ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે. તેમની માંગ છે કે પગાર નક્કી કરવાની જૂની પદ્ધતિ બદલાવી જોઈએ અને આશ્રિત માતાપિતાને પણ કર્મચારીના પરિવારની ગણતરીમાં સામેલ કરવા જોઈએ. જો 8મું પગાર પંચ આ માંગ સ્વીકારે, તો લઘુત્તમ વેતન નક્કી કરવાનો આધાર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જશે.
હાલની 3-યુનિટ ફેમિલી ફોર્મ્યુલામાં માતાપિતાનો સમાવેશ થતો નથી. આ મોડેલમાં પરિવારને ત્રણ એકમોમાં ગણવામાં આવે છે: કર્મચારી માટે 1 યુનિટ, જીવનસાથી માટે 0.8 યુનિટ અને બે બાળકો માટે 1.2 યુનિટ — કુલ 3 યુનિટ. કર્મચારી સંગઠનોનું કહેવું છે કે આ મોડેલ આશ્રિત માતાપિતાના ખર્ચની અલગ ગણતરી કરતું નથી.
વાસ્તવમાં ઘણા કર્મચારીઓ માતાપિતાની દવાઓ, સારવાર, ખોરાક અને અન્ય જરૂરિયાતોનો ખર્ચ ઉઠાવે છે. ઓલ ઈન્ડિયા ડિફેન્સ એમ્પ્લોઈઝ ફેડરેશન (AIDEF)એ 8મા પગાર પંચ પહેલાં આ મોડેલની સમીક્ષા કરવાની માંગ કરી છે. ફેડરેશન કહે છે કે આજના પરિવાર અને ખર્ચના ચિત્રને જૂના ધોરણો દ્વારા જોઈ શકાય નહીં.
AIDEFએ 5-યુનિટ ફેમિલી ફોર્મ્યુલા રજૂ કરી છે, જે 3-યુનિટ મોડેલને બદલે આવે. તેમાં કર્મચારી માટે 1 યુનિટ, જીવનસાથી માટે 1 યુનિટ, બે બાળકો માટે 1.6 યુનિટ અને આશ્રિત પિતા-માતા માટે 0.8 યુનિટ — કુલ 5.2 યુનિટ, જેને 5 યુનિટ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. જો આ દરખાસ્ત સ્વીકારાય, તો સૌથી મોટો ફેરફાર એ થશે કે આશ્રિત માતાપિતાનો ખર્ચ પણ લઘુત્તમ વેતનની ગણતરીમાં સામેલ થશે.
અહીંથી જ ₹69,000 લઘુત્તમ વેતન અને 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ ઊભી થાય છે. કર્મચારી સંગઠનોએ 8મા પગાર પંચ સમક્ષ લઘુત્તમ બેઝિક પગાર ₹69,000 કરવાની અને 3.833નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવાની માંગણી કરી છે. આ વર્તમાન લઘુત્તમ બેઝિક પગાર ₹18,000થી નોંધપાત્ર વધારો હશે. પરંતુ એ સમજવું જરૂરી છે: ₹69,000 કે 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર હાલમાં મંજૂર થયેલા પગાર નથી. આ ફક્ત કર્મચારી સંગઠનોની માંગણીઓ અને દરખાસ્તો છે. લઘુત્તમ વેતનમાં કોઈપણ વધારો 8મા પગાર પંચની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ સરકારની મંજૂરી પર આધારિત રહેશે.