કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓના પગાર વધારાને લગતી જૂની માંગ ફરી ચર્ચામાં આવી છે. દેશભરનાં કર્મચારી સંગઠનો 8મા પગાર પંચ સમક્ષ મોંઘવારી ભથ્થા (DA)નો એક નિશ્ચિત ભાગ સીધો મૂળ પગાર (Basic Pay)માં ભેળવી દેવાની માંગ કરી રહ્યા છે. જો સરકાર આ પ્રસ્તાવ માન્ય કરશે, તો કર્મચારીઓને મૂળ પગારમાં જ નહીં, પણ તેની સાથે જોડાયેલા ભથ્થાં અને ભવિષ્યના ઇન્ક્રીમેન્ટમાં પણ લાભ મળશે. જોકે, સરકારે હજુ આ મુદ્દે કોઈ અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી, પણ ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે.
8મા પગાર પંચે કર્મચારીઓ અને અન્ય હિતધારકો સાથે સીધી ચર્ચા શરૂ કરી છે. 9 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ પુડુચેરીમાં એક મહત્વની બેઠક યોજાઈ. આ પહેલા ચેન્નાઈમાં પણ આવી ચર્ચાઓ થઈ ચૂકી છે. હવે 16થી 18 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ચંદીગઢ ખાતે આગલા રાઉન્ડની બેઠકો યોજાશે. આ બેઠકોમાં કર્મચારી મંડળો અને પેન્શનરો પોતાના સૂચનો અને આંકડાકીય અંદાજો પંચ સમક્ષ રજૂ કરશે.
હાલની વ્યવસ્થા મુજબ, કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓના DAમાં વર્ષમાં બે વખત - જાન્યુઆરી અને જુલાઈમાં - વધારો થાય છે. પણ આ વધારો મૂળ પગારનો કાયમી હિસ્સો બનતો નથી. કર્મચારી સંગઠનોની દલીલ છે કે જો DAનો મોટો ભાગ મૂળ પગારમાં ભેળવાય, તો ખાસ કરીને નીચેના લેવલના કર્મચારીઓને આર્થિક સુરક્ષા મળશે.
ઓલ ઈન્ડિયા નેશનલ પેન્શનર્સ એન્ડ સુપરએન્યુએશન ફેડરેશન (AINPSEF)ના અંદાજ મુજબ, જો આ માંગણીઓ સ્વીકારાય તો પગારમાં મોટો ફરક પડશે. દાખલા તરીકે, લેવલ-1ના કર્મચારીનો હાલનો પ્રારંભિક મૂળ પગાર 18,000 રૂપિયા છે. જો 8મા પગાર પંચમાં 2.1નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થાય, તો 1 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ નવો મૂળ પગાર 37,800 રૂપિયા થશે. સંસ્થાના અંદાજ પ્રમાણે, જો DA મર્જર અને અન્ય ભલામણો લાગુ થાય તો 1 જાન્યુઆરી, 2033 સુધીમાં આ કર્મચારીનો કુલ પગાર આશરે 77,694 રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. આ રકમ 2026ના સુધારેલા પગાર કરતાં લગભગ 106% વધારે છે.
તે જ રીતે, લેવલ-6ના કર્મચારીની ગણતરી કરીએ તો તેમનો હાલનો મૂળ પગાર 35,400 રૂપિયા છે. 2.1ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ 1 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ તે વધીને 74,340 રૂપિયા થવાનો અંદાજ છે. AINPSEF માને છે કે 1 જાન્યુઆરી, 2032 સુધીમાં આ મૂળ પગાર 1,11,564 રૂપિયા અને DAની રકમ 26,775 રૂપિયા થઈ શકે છે. પરિણામે, 1 જાન્યુઆરી, 2033 સુધીમાં તેમનો કુલ પગાર બમણાથી વધુ થઈને આશરે 1,52,798 રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે.
જોકે, DAને કેટલા ટકા મર્જ કરવું તે અંગે સંગઠનોમાં એકમત નથી. નેશનલ ફેડરેશન ઓફ પોસ્ટલ એમ્પ્લોયીઝ (NFPE) અને AINPSEF 25% DA મર્જરનું સૂચન કરે છે. જ્યારે ઇન્ડિયન રેલ્વે ટેકનિકલ સુપરવાઇઝર્સ એસોસિએશન (IRTSA) અને પેન્શનર્સ એન્ડ સિનિયર સિટીઝન્સ એસોસિયેશન (PSNM) 50% DA મર્જ કરવાની માંગ કરે છે. નેશનલ કાઉન્સિલ-જોઇન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી (NC-JCM)એ 25%થી વધુ રકમ મૂળ પગારમાં ભેળવવાની ભલામણ કરી છે.
આ ઉપરાંત, અન્ય ભથ્થાંમાં પણ વધારાની માંગ ઊઠી છે. NC-JCM અને ઓલ ઈન્ડિયા ડિફેન્સ એમ્પ્લોયીઝ ફેડરેશન (AIDEF) ઈચ્છે છે કે તમામ ભથ્થાં ત્રણ ગણા કરવામાં આવે અને તેને DAના વધારા સાથે જોડવામાં આવે. વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ અંગે પણ અલગ અલગ દર સૂચવાયા છે. NFPE, NC-JCM અને AIDEFએ 6% વધારાની માંગ કરી છે, જ્યારે AINPSEF અને PSNM 7% તથા IRTSAએ 5% ઇન્ક્રીમેન્ટ દરની ભલામણ કરી છે. આખરી નિર્ણય સરકાર અને 8મા પગાર પંચના સત્તાવાર રિપોર્ટ પર આધારિત રહેશે.
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારી સંગઠનો DAના એક નિશ્ચિત ભાગને મૂળ પગારમાં મર્જ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. આનાથી કર્મચારીઓને મૂળ પગાર, ભથ્થાં અને ભવિષ્યના ઇન્ક્રીમેન્ટમાં આર્થિક લાભ મળશે. જો DA મૂળ પગારમાં ભળી જાય, તો ખાસ કરીને નીચેના લેવલના કર્મચારીઓને વધુ આર્થિક સુરક્ષા મળશે.
8મા પગાર પંચે કર્મચારીઓ અને હિતધારકો સાથે સીધી ચર્ચા શરૂ કરી દીધી છે. પુડુચેરી અને ચેન્નાઈમાં બેઠકો યોજાઈ છે અને 16થી 18 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ચંદીગઢ ખાતે આગલા રાઉન્ડની બેઠકોનું આયોજન છે.