વીજળીના દર વધતા ઘણા લોકો ઘરની છત પર સોલાર પેનલ લગાવવાનું વિચારી રહ્યા છે. સરકારી સબસિડીને કારણે પણ સોલાર ઉર્જા તરફ લોકોનું આકર્ષણ વધ્યું છે. પરંતુ પેનલ લગાવતા પહેલા એ જાણવું જરૂરી છે કે તમારા ઘરમાં મહિનામાં કેટલા યુનિટ વીજળી વપરાય છે. જો બિલ ઓછું આવતું હોય, તો 3 કિલોવોટ (kW)ની મોટી સિસ્ટમ લગાવવી ફાયદાકારક છે કે માત્ર પૈસાનો બગાડ? ચાલો આ ગણિત સમજીએ.
પહેલા વપરાશનું મૂલ્યાંકન કરો
નિષ્ણાતોના મતે સોલાર પેનલ ઘરના વીજળી વપરાશને ધ્યાનમાં રાખીને જ લગાવવી જોઈએ. જો ઘરમાં મહિનામાં માત્ર 100 થી 150 યુનિટ વીજળી વપરાતી હોય, તો 3 કિલોવોટની સિસ્ટમ લગાવવી ફાયદાકારક નથી. 3 કિલોવોટની સિસ્ટમ દર મહિને સરેરાશ 300 થી 450 યુનિટ વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે. વપરાશ ઓછો હશે તો વધારાની વીજળીનો પૂરો આર્થિક લાભ મળશે નહીં. આવા કિસ્સામાં 1 કિલોવોટની સિસ્ટમ વધુ યોગ્ય અને બચતકારક સાબિત થાય છે.
ખર્ચ અને વળતર પર સીધી અસર
વપરાશની સાથે સિસ્ટમ પાછળ થતા પ્રારંભિક ખર્ચનો પણ વિચાર કરવો પડે. બજારના અંદાજ મુજબ 3 કિલોવોટની સોલાર સિસ્ટમ લગાવવાનો પ્રાથમિક ખર્ચ લગભગ ₹1.4 લાખથી ₹2 લાખ સુધીનો આવે છે. ઓછા યુનિટ વાપરતા હોવ અને આટલો મોટો ખર્ચ કરી દો, તો તે રકમ પાછી મેળવવામાં દાયકાઓ લાગી શકે છે. તેથી જરૂરિયાત કરતાં ઘણી મોટી સિસ્ટમ લગાવવી એ મૂડીનો બગાડ ગણાય.
3 કિલોવોટની સિસ્ટમ કોના માટે યોગ્ય?
3 કિલોવોટની સિસ્ટમ ત્યારે જ લગાવવી જોઈએ જ્યારે ઘરમાં દર મહિને સરેરાશ 300 યુનિટ કે તેથી વધુ વીજળી વપરાતી હોય. ઉપરાંત, અત્યારે બિલ ઓછું હોય પણ ભવિષ્યમાં એર કન્ડીશનર, ઇલેક્ટ્રિક વાહન જેવા નવા ઉપકરણો ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા હો, તો વપરાશ વધવાની શક્યતા છે. આવી સ્થિતિમાં ભવિષ્યની જરૂરિયાત ધ્યાનમાં રાખીને અત્યારથી 3 કિલોવોટની સિસ્ટમ લગાવવી ડહાપણભર્યો નિર્ણય સાબિત થઈ શકે છે.
ટૂંકમાં
સોલાર પેનલ લગાવતા પહેલા ઘરનું વીજળી બિલ અને માસિક વપરાશ જાણવો ખૂબ જરૂરી છે. તેના આધારે જ યોગ્ય સિસ્ટમ પસંદ કરી શકાય. મહિનામાં 100-150 યુનિટ વપરાશ હોય તો 3kW સિસ્ટમ ફાયદાકારક નથી, જ્યારે 300 યુનિટ કે તેથી વધુ વપરાશવાળા ઘરો માટે તે યોગ્ય છે. ₹1.4 લાખથી ₹2 લાખનું આ રોકાણ મોટું છે, તેથી વળતરનો હિસાબ પણ ધ્યાનમાં લેવો જોઈએ.